Δευτέρα, 31 Δεκεμβρίου 2018

Ευχή και πόλεμος του διαβόλου - π. Στέφανος Αναγνωστόπουλος


Ευχή και πόλεμος του διαβόλου

π. Στέφανος Αναγνωστόπουλος

Όταν πολεμείται ο εν μετανοία αγωνιζόμενος Χριστιανός, αντιπαλεύει και αντιμάχεται στις προσβολές, που δέχεται από το διάβολο. Και όταν προσβάλλεται από τους λογισμούς, αντιστέκεται με το έργο της Ευχής, προφορικής και νοεράς. Όταν, πάλι, πολιορκείται από τις επιθέσεις των δαιμόνων, με οποιονδήποτε τρόπο, και ειδικότερα όταν βομβαρδίζεται μανιακώς μέσα του, εσωτερικά, και ταράσσεται για τον άλφα ή βήτα λόγο, επικαλείται σε βοήθεια το πυρ εξ ουρανού, λέγοντας συνεχώς και αδιαλείπτως: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον με», διότι «ο Θεός ημών (εστί) πυρ καταναλίσκον» και Αυτός θα διαλύσει τις φάλαγγες των δαιμόνων και τους αχυρώδεις, ακάθαρτους, πονηρούς, αισχρούς και βλασφήμους λογισμούς.

Όπου πορεύεται κάποιος βασιλεύς, διώκονται οι εχθροί. Έτσι, όπου πηγαίνει ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, φυγαδεύονται των δαιμόνων οι φάλαγγες, καθότι «εν τω ονόματι Ιησού παν γόνυ κάμψη επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων», δηλαδή των δαιμόνων.

Καθημένου του Ιησού Χριστού, του Κυρίου του ουρανού και της δόξης, επί του θρόνου της καρδιάς, τα πάντα υποτάσσονται και υπακούουσιν Αυτώ. Χαρά μεγάλη στον ουρανό της καρδιάς. Διότι αν για κάθε άνθρωπο, που μετανοεί, γίνεται «χαρά εν εν τω ουρανώ», πολύ περισσότερο όταν την καρδιά επισκέπτεται η σωστική θεία Χάρις του Αγίου εν Τριάδι Θεού και δη του Σαρκωθέντως Λόγου. Θεία μακαριότης και ευφροσύνη, απέραντη αγαλλίασης!

Ας προσέξουμε, γιατί σαν πέτρα σκανδάλου, σαν δόλιος νυκτοκόρακας και σαν άγριο θηρίο επιτίθεται κατά του προσευχομένου χριστιανού ο διάβολος. Και αυτό, διότι καταφλέγεται, μαστιγώνεται και δέρνεται από την Ευχή, όπως λέγει ο Γέροντάς μου διηγούμενος κάποτε το

Τετάρτη, 26 Δεκεμβρίου 2018

ΜΕΓΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου (2η ημέρα Χριστουγέννων).


Λεχὼ ἄμωμον ἀνδρὸς μὴ γνοῦσαν λέχος,
Δώροις ἀμώμοις δεξιοῦμαι τοῖς λόγοις.
Mολπὴν ἁγνοτάτῃ λεχοῖ εἰκάδι ἕκτῃ ἀείδω.

Βιογραφία
Την επόμενη ημέρα από την Γέννηση του Ιησού Χριστού, εορτάζουμε την Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου.


Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε.
Ὡς βρέφος βαστάζουσα, ἐν ταὶς ἀγκάλαις Ἁγνή, τὸν πάντων δεσπόζοντα, σάρκα λαβόντα ἔκ σοῦ, χαρᾶς ὤφθης πρόξενος, ὅθεν πᾶσα ἡ κτίσις, ἀνυμνεῖ χαρμοσύνως, σήμερον Θεοτόκε, τὴν φρικτήν σου λοχείαν πηγὴν γὰρ ἀθανασίας, κόσμω ἐκύησας.

Κοντάκιον
Ἦχος πλ. β’. Αὐτόμελον.
Ὁ πρὸ ἑωσφόρου ἐκ Πατρὸς ἀμήτωρ γεννηθείς, ἐπὶ τῆς γῆς ἀπάτωρ ἐσαρκώθη σήμερον ἔκ σοῦ· ὅθεν Ἀστὴρ εὐαγγελίζεται Μάγοις, Ἄγγελοι δὲ μετὰ Ποιμένων ὑμνοῦσι, τὸν ἄχραντον τόκον σου, ἡ Κεχαριτωμένη.

Ὁ Οἶκος
Τὸν ἀγεώργητον βότρυν βλαστήσασα, ἡ μυστικὴ ἄμπελος ὡς ἐπὶ κλάδων, ἀγκάλαις ἐβάσταζε, καὶ ἔλεγε. Σὺ εἶ καρπός μου, σὺ εἶ ἡ ζωή μου. Ἀφ' οὗ ἔγνων, ὅτι καὶ ὃ ἤμην εἰμί, σύ μου Θεός· τὴν γὰρ σφραγῖδα τῆς Παρθενίας μου ὁρῶσα ἀκατάλυτον, κηρύττω σε ἄτρεπτον Λόγον, σάρκα γενόμενον. Οὐκ οἶδα σποράν, οἶδά σε λύτην τῆς φθορᾶς· Ἁγνὴ γὰρ εἰμι, σοῦ προελθόντος ἐξ ἐμοῦ· ὡς γὰρ εὗρες, ἔλιπες μήτραν ἐμήν. Διὰ τοῦτο συγχορεύει πᾶσα κτίσις βοῶσά μοι· Χαῖρε ἡ Κεχαριτωμένη.

Πηγή: Ορθόδοξος Συναξαριστής 

Υπεραγία Θεοτόκε, σώσων ημάς! 

Η φυγή στην Αίγυπτο: Πώς την ερμηνεύουν οι Πατέρες

Γράφει ο Πέτρος Παναγιωτόπουλος, Επ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ

Η «περιπέτεια» αυτή, όμως, του νεοφερμένου στη γη Λυτρωτή φέρει αφ’ εαυτής και άλλες συμπαραδηλώσεις και προτυπώσεις. Το ίδιο το ευαγγελικό κείμενο, εξάλλου, υπενθυμίζει την επαλήθευση των σχετικών προρρήσεων: «ότι νήπιος Ισραήλ, και εγώ ηγάπησα αυτόν και εξ Αιγύπτου μετεκάλεσα τα τέκνα αυτού», Ωσ. 11,1 – «Εξ Αιγύπτου εκάλεσα τον υιόν μου», Ματθ. 2,15.

Καταρχάς, ας μην ξεχνάμε ότι κάποτε ένας άλλος Ιωσήφ, ο γιος του Πατριάρχη Ιακώβ, πήρε τον ίδιο δρόμο, διωγμένος κι αυτός και εξανδραποδισμένος από το φθόνο των αδελφών του. Όπως αντίστοιχα, και οι σφαγιασθέντες παίδες της Βηθλεέμ αποτελούν μία προθυσία, πριν από το σφαγιασμό του Αμνού, ο οποίος θα ακολουθήσει μερικές δεκαετίες αργότερα[4]. Αλλά και πιο πέρα, στην εσχατολογία της Αποκάλυψης, το άκακο παιδίον/ο Αμνός νικά τις δυνάμεις του κακού και του αίματος, που εκπροσωπεί εδώ ο (γερασμένος) Ηρώδης.


Σε μια άλλη προοπτική, αυτήν της Εξόδου από τον κόσμο της φθοράς και της αμαρτίας, ο Χριστός κατεβαίνει στον άδη της Αιγύπτου, για να σώσει τον άνθρωπο και να τον οδηγήσει στη Γη της Επαγγελίας. Η Αίγυπτος με τη σειρά της ξενίζει Αυτόν που κάποτε την ταλαιπώρησε για την κακοξενία της[5], γιατί οι ρόλοι έχουν πλέον αντιστραφεί. Ο διώκτης βασιλιάς, ως άλλος Φαραώ, εδρεύει πλέον στη γη της επαγγελίας, ενώ η χώρα του Νείλου είναι αυτή που παρέχει καταφύγιο στο Γενάρχη του Νέου Ισραήλ. Ο Κύριος εισέρχεται πια σ’ αυτήν ως πρωτότοκος, για να διαλύσει το πένθος από την παλαιά εκείνη σκληρή τιμωρία που επέβαλε στους σκληροκάρδιους κατοίκους της.

Κάποτε η Αίγυπτος μετεβλήθη σε χώρα σκότους και τα νερά της έγιναν αίμα. Τώρα δέχεται τη θεία ευλογία, υποδέχεται και περιθάλπει τον καταδιωκόμενο Αθώο και την οικογένειά του. Εκείνος που κάποτε τιμώρησε την επηρμένην οφρύν των παντοδύναμων Αιγυπτίων, τώρα καταλλάσσεται και συμφιλιώνεται μαζί τους. Τους εμπιστεύεται την παρουσία του, η οποία σύμφωνα με την παράδοση Του παρεσχέθη αφειδώς[6].

Αντί για το παλαιό πένθος, σκορπίζει στη γη της Αιγύπτου χαρά. Κι η τελευταία, που ανέκαθεν ήταν ισοδύναμη με το σκοτάδι[7], γίνεται πλέον τόπος χαράς, αναπαύσεως και σωτηρίας. Με τη δύναμη του Πνεύματος, η είσοδος του Χριστού στη χώρα την καθαρίζει από το αρχαίο άγος και η έλευση του κυνηγημένου Χριστού στην παλαιά χώρα της δουλείας, την έκανε πολύ περισσότερο εύφορη απ’ όσο θα μπορούσε να την κάνει το μεγάλο ποτάμι της. Οι απόγονοι των αρχαίων θεομάχων επιζητούν να μάθουν τη θεία αλήθεια, και η επίσκεψη του Βρέφους στον τόπο τους, γεμίζει τις καρδιές τους με αγαλλίαση[8].

Κατά μία άλλη εκδοχή της ερμηνευτικής παράδοσης[9], η μετάβαση στην Αίγυπτο αποτελεί την απαρχή της εκρίζωσης των ειδωλολατρικών παραδόσεων που κυριαρχούσαν στον τόπο εκείνον. Μάλιστα, το έργο αυτό του Κυρίου αποτελεί την κατεξοχήν εκπλήρωση του προφητικού λογίου «Ανοιχθήσονται οφθαλμοί τυφλών»[10], καθώς με την έλευση του Μεσσία στους Αιγυπτίους, έναν ιδιαίτερα ειδωλολατρικό λαό, ανοίγονται τα μάτια και συνειδητοποιούν τα απατηλά πιστεύω τους. Η θεία αυτή επίσκεψη οδηγεί και στην εκπλήρωση μιας ακόμη προφητείας, σχετικής με την καταστροφή των ψευδών ειδώλων: «Ιδού Κυριος καθήσεται επί νεφέλης κούφης, και ήξει εις Αίγυπτον, και σεισθήσεται τα χειροποίητα Αιγύπτου από προσώπου αυτού»[11].

Η φυγή της οικογένειας του Ιησού στην Αίγυπτο αποτελεί λοιπόν έναν επιπλέον κρίκο στην αλυσίδα του σχεδίου της θείας οικονομίας, ένα ακόμη συμβάν που θεωρείται μωρία για τους ορθολογιστές Έλληνες και σκάνδαλο για τους ευσεβείς Ιουδαίους. Ο ιερός Χρυσόστομος επισημαίνει λ.χ. ότι ο άλλοτε πρωτότοκος Ισραήλ κατέληξε τρίτος στα πρεσβεία, ύστερα από τους Ασσυρίους και τους Αιγυπτίους: μέσω των Μάγων, οι Ασσύριοι πρόσφεραν πρώτοι τιμές στον νεογέννητο Χριστό, ενώ οι Αιγύπτιοι δέχθηκαν και φιλοξένησαν τον καταδιωχθέντα από τους ομοεθνείς του Ιησού[12].

(συνεχίζεται)




[4] Βλ. Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 38, Εις τα Θεοφάνια, είτουν τα Γενέθλια του Σωτήρος 18, PG 36, 332B
[5] Βλ. Λέοντος Φιλοσόφου, Λόγος 4, PG 107, 36Β.
[6] Κατά τους πρώτους αιώνες της χριστιανικής παράδοσης υπήρχαν μαρτυρίες και παραδόσεις για τη φιλοξενία που έτυχε η οικογένεια του Ιησού, τους τόπους από τους οποίους πέρασαν κ.λπ.
[7] Η Αίγυπτος στην παράδοση της ασκητικής γραμματείας θεωρείται τόπος σκότους και παθών, βλ. Αγίου Ιωάννου Καρπαθίου, 100 Παρηγορητικά Κεφάλαια 5, Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, τομ. Α’, μετ. Α. Γαλίτη, Το Περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 19893, σ. 330· Οσίου Θαλλασίου του Λιβύου, Έκατοντάς Δευτέρα 35, ο.π., τομ. Β’, Θεσσαλονίκη 19882, σ. 280.
[8] Βλ. Ιω. Χρυσοστόμου, Εις το γενέθλιον του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού Λόγος, PG 56, 392.
[9] Βλ. λ.χ. Ευσεβίου Αλεξανδρινού, Περί την Χριστού Γέννησιν, PG 86A, 368CD. Πρβλ. αγ. Νικοδήμου Αγιορείτου, Συναξαριστής, ο.π., σ. 411.
[10] Ησ. 35, 5.
[11] Ησ. 19, 1. Πρβλ. τον 11ο Οίκο των Χαιρετισμών της Θεοτόκου: «Λάμψας εν τη Αιγύπτω, φωτισμόν αληθείας, εδίωξας του ψεύδους το σκότος· τα γαρ είδωλα ταύτης Σωτήρ, μη ενεγκαντά σου την ισχύν πέπτωκεν». Για τις σχετικές με την έλευση του Κυρίου στην Αίγυπτο παραδόσεις, βλ. αγ. Νικοδήμου Αγιορείτου, Συναξαριστής, ο.π., σ. 411-3.
[12] Βλ. ο.π., PG 56, 391.

ΣΥΝΑΞΗ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ: ΤΙ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ 26 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ – ΓΙΟΡΤΗ


26 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ ΓΙΟΡΤΗ: Τη Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου και τη Φυγή του Ιησού στην Αίγυπτο γιορτάζουμε αύριο Τετάρτη 26 Δεκεμβρίου 2018. Όταν οι μάγοι προσκύνησαν το Χριστό, αναχώρησαν για την πατρίδα τους, χωρίς να περάσουν από το βασιλιά Ηρώδη. Τότε άγγελος Κυρίου φάνηκε σε όνειρο στον Ιωσήφ και του είπε να πάρει το παιδί με τη μητέρα του και να φύγει στην Αίγυπτο (Ευαγγέλιο Ματθαίου, Β' 13-18). Και έμειναν εκεί, μέχρι πού πέθανε ο Ηρώδης, για να επαληθευθεί έτσι εκείνο που ελέχθη δια του προφήτου Ωσηέ: «Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου» (Ωσ. Ια’ 1).

Μετά τη φυγή του Κυρίου στην Αίγυπτο, ο Ηρώδης έστειλε στρατιώτες και θανάτωσαν όλα τα παιδιά που ήταν στη Βηθλεέμ και τα περίχωρά της, από ηλικίας δύο ετών και κάτω.

Διότι τόσο είχε υπολογίσει την ηλικία του Χριστού, Τον οποίο φοβόταν ότι θα του έπαιρνε τη βασιλεία.

Επίσης, η φυγή του Κυρίου στην Αίγυπτο, κατά τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, φράσσει και τα στόματα των αιρετικών. Διότι όπως λέει, αν δεν έφευγε ο Κύριος και φονευόταν από τον Ηρώδη , θα είχε εμποδιστεί η σωτηρία των ανθρώπων.

Αν πάλι τον συνελάμβαναν και δεν φονευόταν, θα έλεγαν πολλοί ότι δε φόρεσε ανθρώπινη σάρκα, αλλά μόνο κατά φαντασία.

Γράφει συγκεκριμένα: «Διατί ανίσως δεν έφευγεν ο Kύριος, αλλά ήθελε πιασθή από τον Hρώδην, ει μεν και εφονεύετο από εκείνον, βέβαια ήθελεν εμποδισθή η σωτηρία των ανθρώπων.

Eι δε και δεν εφονεύετο διά να τελειώση την οικονομίαν, βέβαια ήθελε φανή εις τους πολλούς, ότι δεν εφόρεσε την ανθρωπίνην φύσιν πραγματικώς και κατά αλήθειαν. Aλλά μόνον κατά δόκησιν και φαντασίαν.

Eπειδή αν εφόρει σάρκα αληθή, βέβαια ήθελε κοπή από το σπαθί. Aνίσως λοιπόν οι άθλιοι αιρετικοί ετόλμησαν να ειπούν τούτο, ότι δηλαδή κατά φαντασίαν ο Kύριος εγεννήθη, ως ο θεομάχος Mάνης, και οι τούτου οπαδοί Mανιχαίοι· και μόλον οπού δεν έλαβον εις τούτο, καμμίαν αιτίαν και αφορμήν· πόσω μάλλον ήθελαν ειπούν τούτο, και εάν εύρισκον αιτίαν;

Διά τούτο λοιπόν φεύγει ο Kύριος εις την Aίγυπτον διά τας ρηθείσας δύω αιτίας. Kαι προς τούτοις, ίνα συντρίψη και τα εν Aιγύπτω ευρισκόμενα είδωλα».

Τη Φυγή του Ιησού στην Αίγυπτο και τη Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου γιορτάζουμε σήμερα 26 Δεκεμβρίου.

Πηγή: EKKLISIAONLINE 

Η Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου

Στην 26η Δεκεμβρίου η Εκκλησία μας εορτάζει τη Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου. Είναι σύνηθες, με τη γέννηση ενός παιδιού, κατά τις πρώτες μέρες η μητέρα να δέχεται συγχαρητήρια και ευχές από συγγενείς και φίλους. Όλοι οι δικοί της σπεύδουν να εκφράσουν την αγάπη και τη χαρά τους στη μητέρα και να ατενίσουν το νεογέννητο, καλωσορίζοντάς το στη ζωή. Αυτό το νόημα έχει εν πολλοίς και η εορτή της Σύναξης της Θεοτόκου.


Ως τέλειος άνθρωπος ο Χριστός μετέχει σε όλες τις ανθρώπινες εκδηλώσεις της ζωής. Αν και εμπερίστατος ο τόπος και ο τρόπος της γεννήσεως, η Μαριάμ είναι η φυσική κατά την ανθρωπότητα μητέρα του Ιησού. Χαίρεται και δέχεται ευχές και επισκέψεις από πιστούς και υμνητές της θείας Γέννησης. Έτσι και η Εκκλησία μας τηρεί το διατεταγμένο και σύνηθες. «Συνάγεται» για να ευχηθεί στη Μητέρα του Θεού, να της εκφράσει την ευγνωμοσύνη της, να τη συγχαρεί για τη Γέννα του Θεανθρώπου και να ατενίσει το νεογέννητο Λυτρωτή της.

Κάθε εορτή της Εκκλησίας μας λειτουργεί ως μία πνευματική ευκαιρία. Η μεγαλύτερη ωφέλεια είναι η επανασύσταση των σχέσεων με τα πρόσωπα που συμβάλλουν στη σωτηρία μας, πρωτίστως με τον Ηγαπημένο μας Ιησού. Κατά την εορτή των Χριστουγέννων βιώνουμε την κάθοδο του Θεού στην ιστορία. Ο Υιός και Λόγος του Θεού γίνεται άνθρωπος χάρη της δικής μας θέωσης. Τον Χριστό μας τον φέρνει η Μαριάμ στη Βηθλεέμ. Συναγμένη γύρω της όλη η ανθρωπότητα τη συγχαίρει και την ευχαριστεί.

Πηγή: «Παρά την Λίμνην», Μηνιαία έκδοση Εκκλησίας Αγίου Δημητρίου Παραλιμνίου, Ιδρυτής: Πρωτοπρεσβύτερος Ευέλθων Χαραλάμπους.

Τρίτη, 25 Δεκεμβρίου 2018

Και του χρόνου Χριστούγεννα! - Λήξη της σειράς δημοσιεύσεων επί της εορτής των Χριστουγέννων.


Και του χρόνου, πρώτα ο Θεός, να είμαστε καλά για να γιορτάσουμε και πάλι την ένδοξη Γέννηση του Ζωοδότη μας και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού!


ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΤΕΧΘΗ! - ΑΛΗΘΩΣ ΕΤΕΧΘΗ!


ΤΕΛΟΣ
ΚΑΙ ΤΩ ΑΓΙΩ ΤΡΙΑΔΙΚΩ ΘΕΩ ΔΟΞΑ 

Η Γέννηση του Χριστού: Ιστορικά και θεολογικά στοιχεία και οι κατά καιρούς διαστρεβλώσεις τους

Το πρόσωπο του Χριστού στο επίκεντρο αμφισβητήσεων
 Η ιστορικότητα του Ιησού Χριστού είναι κάτι αυτονόητο για κάθε Χριστιανό, αλλά και για κάθε καλοπροαίρετο άνθρωπο. Σύμφωνα με τη σαφέστατη μαρτυρία της Αγ. Γραφής, ο Ιησούς είναι ένα ιστορικό πρόσωπο, που γεννήθηκε στην Βηθλεέμ της Ιουδαίας, «επί Καίσαρος Αυγούστου», δίδαξε τον Λαό, έκανε θαύματα, σταυρώθηκε «επί Ποντίου Πιλάτου» και αναστήθηκε «τη τρίτη ημέρα». Αλλά και η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει, όχι βέβαια όλα, αλλά αρκετά από τα στοιχεία του ιστορικού βίου του Ιησού, τα οποία γνωρίζουμε από τα Ευαγγέλια. Ωστόσο, από χώρους εχθρικούς προς τον Χριστιανισμό, είτε «επιστημονικούς» είτε χώρους ιδεολογικά φορτισμένους, εγείρονται κατά καιρούς αμφισβητήσεις της ιστορικότητας του Χριστού και επιστρατεύονται «επιστημονικά» επιχειρήματα για να «στηρίξουν» τις αμφισβητήσεις αυτές. Η προβολή τέτοιων αμφισβητήσεων από μέσα ενημερώσεως και κάθε είδους έντυπα εντείνεται, συνήθως, όσο πλησιάζουν οι μεγάλες εορτές του Χριστιανισμού, προκειμένου να πεισθεί το ευρύ κοινό ότι τα γεγονότα, που εορτάζει η Εκκλησία, είναι ένας μύθος, που στερείται κάθε ιστορικής βάσης.
Παράλληλα, από άλλους ιδεολογικούς χώρους προβάλλεται η παράδοξη αντίληψη ότι η ιστορικότητα του Ιησού δεν είναι απαραίτητο στοιχείο για την κατανόηση της ουσίας της χριστιανικής πίστης. Πολλοί ισχυρίζονται ότι ο Χριστός δεν ήταν ιστορικό (δηλαδή πραγματικό) πρόσωπο, αλλά μια ιδέα η μια κατάσταση, στην οποία καλείται να φτάσει ο καθένας από μας (η περίφημη «χριστική κατάσταση» των νεοεποχητικών ομάδων). Τέτοιες αντιλήψεις προβάλλονται από νεότερα φιλοσοφικά ρεύματα, από ομάδες και οργανώσεις των ανατολικών θρησκειών και από το κίνημα της Νέας Εποχής. Η έλλειψη γνήσιας Ορθόδοξης κατήχησης έχει ως αποτέλεσμα τέτοιες αντιλήψεις να διαδίδονται ευρύτερα και να γίνονται αποδεκτές ακόμη κι από Χριστιανούς! Στα πλαίσια αυτά τα ιστορικά στοιχεία, που περιέχουν τα Ευαγγέλια, κατανοούνται ως αλληγορίες και σύμβολα, η δε αυθαιρεσία στην ερμηνεία της Αγ. Γραφής (το να ερμηνεύει καθένας όπως νομίζει, προσδίδοντας τις πιο παράδοξες και αντιφατικές αντιλήψεις) γνωρίζει την αποκορύφωσή της. Έτσι στα νεότερα χρόνια ο γερμανός φιλόσοφος Hegel (1770-1831) ισχυρίστηκε ότι, εκείνο που έχει σημασία δεν είναι το ιστορικό πρόσωπο του Χριστού, αλλά η συνδεδεμένη με αυτό ιδέα. Ιστορικά μπορεί να πιστεύει καθένας ό,τι θέλει, όμως, το μόνο που έχει σημασία είναι η ιδέα. Το ίδιο πίστευε και ο Schelling (1775-1854), ενώ μαθητές του Hegel και φιλόσοφοι, όπως οι Schopenhauer (1788-1860), Bruno Bauer (1809-1882) κ.α., αμφισβήτησαν σαφέστερα την ιστορικότητα του Ιησού η την ερμήνευσαν συμβολικά. Δυστυχώς, και γνωστοί προτεστάντες θεολόγοι περί τον R. Bultmann (1884-1976) προέβαλαν την ανάγκη «απομύθευσης» των Ευαγγελίων και της Κ. Διαθήκης γενικά, εισάγοντας μεταξύ άλλων τη διάκριση μεταξύ «ιστορικού Ιησού» και «Χριστού της πίστεως».
Τέλος, επειδή κάθε σταθμός της ζωής του Χριστού έχει και θεολογικό περιεχόμενο, αιρέσεις προτεσταντικών κατά κανόνα καταβολών, αμφισβήτησαν το νόημα των χριστιανικών εορτών. Για παράδειγμα, οι γνωστοί Μάρτυρες του Ιεχωβά ισχυρίζονται ότι «οι εορτές γενικώς και ειδικά αυτή της Γεννήσεως του Κυρίου, δεν είναι αυτό που φαίνεται, αλλά έχει (και έχουν οι εορτές), μια παγανιστική, μη χριστιανική προέλευση, και μάλιστα συχνά συνοδεύονται από ελευθεριάζουσες πράξεις και δραστηριότητες, όπως είναι η οινοποσία, η μέθη, η πορνεία και άλλα» (Τα πάντα δοκιμάζετε, σ. 241). Τονίζουν ότι εορτές δεν μνημονεύονται στην Αγ. Γραφή, παρά μόνο κάτω από αρνητικές περιστάσεις, όπου πάντοτε θανατώνεται κάποιος, όπως τα γενέθλια του Ηρώδη, όπου θανατώθηκε ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής. Τέλος, για την εορτή των Χριστουγέννων προβάλλεται το επιχείρημα ότι ο Χριστός δεν γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου, άρα δεν έχει νόημα να εορτάζουμε αυτή την ημερομηνία, που συνδέεται άλλωστε με την αρχαία λατρεία του ήλιου.
Επειδή στο θέμα της ιστορικότητας του Ιησού Χριστού με βάση τα δεδομένα της επιστήμης έχουμε ασχοληθεί σε προηγούμενα τεύχη του εντύπου μας (41, 59), στο τεύχος αυτό θα ασχοληθούμε με τη σημασία της ιστορικότητας του Κυρίου για τη χριστιανική πίστη, όπως προβάλλεται στην Καινή Διαθήκη, και ιδιαίτερα με κάποια ιστορικά και θεολογικά ζητήματα, που συνδέονται με το γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού.

Η Γέννηση ως ιστορικό γεγονός
 Στην Καινή Διαθήκη απουσιάζει εντελώς η αντίληψη ότι ο Ιησούς Χριστός είναι μια ιδέα η ότι η Γέννησή Του είναι ενσάρκωση μιας ιδέας. Αντίθετα, προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι είναι συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο, που γεννήθηκε και έζησε σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο και συνδέεται με άλλα ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα της εποχής του. Για να τονίσουν αυτό ακριβώς οι ιεροί Ευαγγελιστές παραθέτουν γενεαλογίες της καταγωγής του Ιησού, δηλ. αλυσίδες διαδοχικών γεννήσεων, από τις οποίες καταδεικνύεται η καταγωγή του, ως ανθρώπου, από το «γένος» Δαβίδ και Αβραάμ (Ματθ. 1,1-16, Λουκ. 3,24-38). Οι Ευαγγελιστές επισημαίνουν ότι η Γέννηση του Ιησού είχε προφητευθεί από μεγάλους Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης πριν από πολλούς αιώνες και ήταν κάτι αναμενόμενο. Η πρώτη σχετική «προφητεία» δίδεται από τον ίδιο τον Θεό αμέσως μετά την πτώση των Πρωτοπλάστων, σύμφωνα με την οποία «το σπέρμα της γυναικός» (Εκείνος που θα γεννηθεί από μια γυναίκα) θα συντρίψει την κεφαλή του «όφεως» – διαβόλου (Γεν. 3,15). Οι μεγάλοι Προφήτες είχαν δεί συγκεκριμένα γεγονότα, συνδεόμενα με τη Γέννηση: ότι ο Χριστός θα γεννηθεί από παρθένο (Ησ. 7,14), θα καλείται Εμμανουήλ, δηλ. Θεός (Ησ. 7,14), θα γεννηθεί στη Βηθλεέμ (Μιχ. 5,2), θα ονομασθεί Ναζωραίος (Ματθ. 2,23). Είχαν δεί επίσης την προσκύνηση των Μάγων (Ψαλμ. 71,10-11, Ησ. 60,6), την επιστροφή από την Αίγυπτο (Ωσ. 11,1), τον θρήνο για τη σφαγή των νηπίων (Ιερ. 38,15).
Τονίζοντας την ιστορική Γέννηση και καταγωγή του Ιησού, οι Ευαγγελιστές δεν αρνούνται την προύπαρξή Του ως Θεού, ούτε πιστεύουν ότι άρχισε να υπάρχει, όταν γεννήθηκε από την Παρθένο Μαρία. Αντίθετα, τονίζουν ότι προϋπήρχε ως Θεός (ως Υιος του Θεού), και, «ότε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου», έγινε ανθρωπος για τη σωτηρία μας (Γαλ. 4,4), χωρίς, βέβαια, να πάψει να είναι και Θεός. Ό,τι άρχισε να υπάρχει με τη Γέννηση του Χριστού ήταν η ανθρώπινη φύση Του, την οποία «προσέλαβε» από την Παρθένο Μαρία, δεδομένου ότι ο Χριστός ένωσε στο πρόσωπό Του, κατά παράδοξο για μας τρόπο, δύο τέλειες φύσεις, τη θεία και την ανθρώπινη. Η Κ. Διαθήκη τονίζει ακριβώς ότι η ανθρώπινη φύση του Χριστού είναι ιστορική, πραγματική, όμοια με τη δική μας, δηλ. ο Χριστός δεν ήλθε στον κόσμο «κατά δόκησιν», δηλ. δεν νομίσαμε ότι έγινε άνθρωπος, αλλά έγινε όντως άνθρωπος. Όταν ο Ευαγγελιστής Ιωάννης λέει ότι «ο Λόγος σαρξ εγένετο» (Ιω. 1,14) δεν εννοεί ότι σαρκώθηκε κάποιος αφηρημένος λόγος η ίδέα, κατά το παράδειγμα φιλοσοφικών και θρησκευτικών συστημάτων της εποχής του, αλλ’ ότι σαρκώθηκε ο ενυπόστατος Λόγος του Θεού, Αυτός που αποτελεί ιδιαίτερη υπόσταση, που έχει ξεχωριστή ύπαρξη. Αυτός ο Λόγος, που ταυτίζεται με τον «μονογενή υιόν, τον όντα εις τον κόλπον του πατρός» (Ιω. 1,18), προϋπήρχε κάθε δημιουργίας του Θεού αιωνίως («εν αρχή ην ο Λόγος», Ιω. 1,1) και είναι Θεός («και Θεός ην ο Λόγος», Ιω. 1,1), όπως ακριβώς και ο Πατήρ Του.
Εντάσσοντας τη Γέννηση στο τοπικό και χρονικό της πλαίσιο, οι ιεροί Ευαγγελιστές τονίζουν ότι ο Ιησούς Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας (Ματθ. 2,1), την εποχή που βασίλευε εκεί ο Ηρώδης (Ματθ. 2,1), όταν ηγεμόνας της Συρίας ήταν ο Κυρήνιος (Λουκ. 2,2) επί Ρωμαίου αυτοκράτορος «Καίσαρος Αυγούστου» (Λουκ. 2,1) και μάλιστα με αφορμή γενική απογραφή, που ο ίδιος είχε διατάξει, για ολόκληρη την αυτοκρατορία («απογράφεσθαι πάσαν την οικουμένην, Λουκ. 2,1), απογραφή, που ήταν η πρώτη της ηγεμονίας του Κυρηνίου στη Συρία (Λουκ. 2,2). Τα παραπάνω πρόσωπα και γεγονότα είναι ιστορικά. Ο Οκταβιανός Αύγουστος ήταν αυτοκράτορας μεταξύ των ετών 31 π.Χ και 14 μ.Χ. Ο Ηρώδης «ο Μέγας» ήταν βασιλιάς στην Ιουδαία (υποτελής στη Ρώμη) στο διάστημα 37 π.Χ – 4 π.Χ. Ο βίαιος χαρακτήρας του επιβεβαιώνεται από εξωβιβλικές πηγές. Είχε διαδοχικά δέκα συζύγους και απέκτησε πολλά παιδιά, αρκετά από τα οποία φονεύθηκαν με εντολή του. Κάποτε εκτέλεσε 45 από τα 70 μέλη του Μεγάλου Συνεδρίου των Ιουδαίων, δηλ. όλη σχεδόν την πνευματική, οικονομική και πολιτική αριστοκρατία των Εβραίων (Σ. Αγουρίδη, Ιστορία των χρόνων της Κ. Διαθήκης, Θεσ/νίκη 1983, σ. 266). Όποιος γνωρίζει «πόσα μέλη της οικογένειάς του, και ιδίως πόσα παιδιά του εξόντωσε ο Ηρώδης, δεν εκπλήσεται για την ευαγγελική αφήγηση περί της σφαγής νών νηπίων στη Βηθλεέμ» (αυτόθι, σ. 268). Η ηγεμονία του Κυρηνίου επιβεβαιώνεται από τον Ιουδαίο ιστορικό Ιώσηπο (Ιουδαϊκή Αρχαιολογία, XVIII, 1-2), ενώ για την τακτική των συχνών απογραφών στην αυτοκρατορία μαρτυρούν πολλές εξωβιβλικές πηγές.
Με βάση αυτά και άλλα δεδομένα, μπορεί να υπολογισθεί με σχετική ακρίβεια το έτος της Γεννήσεως του Ιησού Χριστού. Η πιο γνωστή απόπειρα στο παρελθόν, στην οποία βασίζεται το ισχύον χρονολογικό σύστημα, έγινε από τον μοναχό Διονύσιο τον Μικρό στη Ρώμη το 562 μ.Χ. Μέχρι τότε ίσχυαν άλλα χρονολογικά συστήματα. Με την επικράτηση, όμως, του Χριστιανισμού και με βάση την πεποίθηση ότι το πρόσωπο του Ιησού τέμνει την ιστορία του κόσμου σε προ Χριστού και μετά Χριστόν εποχή, έπρεπε να ισχύσει ένα χρονολογικό σύστημα με αφετηρία ακριβώς το γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού. Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι υπολογισμοί του Διονυσίου με τα δεδομένα της τότε εποχής είναι εσφαλμένοι και ότι, σύμφωνα με σύγχρονους και ακριβέστερους υπολογισμούς, ο ακριβής χρόνος της Γεννήσεως του Χριστού τοποθετείται λίγο πριν το έτος 4 π.Χ.


Ο αστέρας της Γεννήσεως και η προσκύνηση των Μάγων
 Το γεγονός της Γεννήσεως του Χριστού, όπως περιγράφεται στα ιερά Ευαγγέλια, συνοδεύθηκε από υπερφυσικά σημεία, όπως η δοξολογία των Αγγέλων, ο αγγελικός ύμνος («Δόξα εν υψίστοις Θεώ»), η εμφάνιση του Αγγέλου στους Ποιμένες, η «δόξα Κυρίου» που περιέλαμψε τους Ποιμένες της Βηθλεέμ, ο αστέρας που οδήγησε τους Μάγους στο Βρέφος, η προσκύνηση των Μάγων. Θα ήταν παράδοξο να αναμένουμε από την επιστημονική έρευνα να επιβεβαιώσει τέτοια γεγονότα, τα οποία ούτως η άλλως υπερβαίνουν τα όρια του φυσικού. Όμως, από χώρους εχθρικούς στον Χριστιανισμό και περιβελημένους επιστημονικό μανδύα, επιχειρήθηκε να εξηγηθούν κάποια από τα γεγονότα αυτά ως φυσικά, με σκοπό να απογυμνωθεί το γεγονός της Γεννήσεως του Κυρίου από κάθε υπερφυσικό περιεχόμενο.
Έτσι κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι το άστρο, που οδήγησε τους Μάγους, ήταν ένα φυσικό φαινόμενο της εποχής, δηλαδή «σύνοδος πλανητών», είτε Δία και Κρόνου, είτε Δία και Αφροδίτης, που απλώς συνέπεσε τη χρονική εκείνη στιγμή και ήταν ορατή ως αρκετά φωτεινότερο από τα υπόλοιπα άστρο. Τέτοιες ερμηνείες, εκτός του ότι δεν είναι γενικά αποδεκτές επιστημονικώς, δεν ερμηνεύουν το φαινόμενο, που περιγράφει η Βίβλος, και προκαλούν εύλογα ερωτήματα όπως: Πως η «σύνοδος» αυτή οδηγούσε ανθρώπους σε τόσο μεγάλες αποστάσεις; Πώς εξαφανίσθηκε και επανεφανίσθηκε, όταν οι Μάγοι έφθασαν στον Ηρώδη; Πόσο χρόνο διήρκεσε αυτή η «σύνοδος»; Από το βιβλικό κείμενο εξάγεται ότι δύο ολόκληρα χρόνια ταξίδευαν οι Μάγοι για να φθάσουν στο Βρέφος, οδηγούμενοι από τον αστέρα. Έτσι υπολόγισε («ηκρίβωσε») τον χρόνο ο Ηρώδης (Ματθ. 2,7) και διέταξε τη σφαγή των Νηπίων της Βηθλεέμ «από διετούς και κατωτέρω» (2,16). Είναι χαρακτηριστικό ότι η προσκύνηση των Μάγων, κατά το ιερό κείμενο, δεν έγινε στο Σπήλαιο της Βηθλεέμ, αλλά «εις την οικίαν», όπου διέμενε «το παιδίον μετά Μαρίας της μητρός αυτού» (2, 11). Ισως η ερμηνεία του αγίου Θεοφυλάκτου ότι ο αστέρας ήταν «αγγελική δύναμις» (Άγγελος), που οδηγούσε του Μάγους, είναι πολύ πιο λογική από «επιστημονικές» θεωρίες, όπως οι παραπάνω.

Η καθιέρωση της εορτής των Χριστουγέννων

Είναι αληθές ότι η Βιβλική Παράδοση δεν διέσωσε την ακριβή ημερομηνία της Γεννήσεως του Χριστού. Τα ιερά κείμενα δεν παρέχουν καμμιά ασφαλή πληροφορία για την εποχή της Γεννήσεως. Η εινόνα των Χριστουγέννων που έχουμε στον νού μας, με τα χιόνια και το ψύχος, είναι μεταγενέστερης δυτικής προέλευσης και δεν στηρίζεται στα κείμενα. Το Σπήλαιο ήταν μάλλον πρόχειρο κατάλυμα της Θεοτόκου και του Ιωσήφ και όχι χώρος προστασίας από το κρύο. Κατά τον ίδιο τρόπο, η Φάτνη χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εναποθέσεως του Βρέφους («κούνια») και όχι ως θερμαντικό μέσο. Πουθενά δεν αναφέρεται χιονόπτωση, βροχή, κακοκαιρία, ψύχος, φαινόμενα άλλωστε πολύ σπάνια για την περιοχή. Η αναφορά σε «ποιμένας … αγραυλούντας και φυλάσσοντας φυλακάς της νυκτός» (Λουκ. 2,8) μάλλον παραπέμπει σε άλλη εποχή. Προσπάθειες χρονολογήσεως με βάση τη σύλληψη του Προδρόμου και την εφημερία του Ζαχαρία στον Ναό δεν έχουν οδηγήσει ασφαλή συμπεράσματα. Ουσιαστικά, η ακριβής ημερομηνία της Γεννήσεως παραμένει άγνωστη.
Αυτό, όμως, δεν εμπόδισε την Εκκλησία να καθιερώσει μια μέρα τιμής για το μεγάλο αυτό γεγονός, αφού σημασία έχει η τιμή του γεγονότος κι όχι η ακριβής ημερομηνία του. Οι πρώτες αναφορές στον εορτασμό της Γεννήσεως υπάρχουν σε κείμενα του πάπα Τελεσφόρου (125-136), σύμφωνα με κάποιους ερευνητές (Ν. Ιωαννίδη «Η εορτή Χριστουγέννων – Θεοφανείων», στο Το Χριστιανικόν Εορτολόγιον, Αθήναι 2007, σ. 132). Σαφέστερες πληροφορίες παρέχουν κείμενα του 3ου μ.Χ. αι., χωρίς αυτό να σημαίνει ότι νωρίτερα η Εκκλησία δεν τιμούσε το γεγονός, περ’ ότι οι συνθήκες της εποχής καθιστούσαν προβληματικό κάθε εορτασμό, λόγω π.χ. των διωγμών του Χριστιανισμού. Είναι ιστορικά βέβαιο, ότι στην Ανατολή τον 3ο μ.Χ. αι. η Γέννηση εορταζόταν μαζί με τη Βάπτιση του Χριστού στις 6 Ιανουαρίου, με το κοινό όνομα «Θεοφάνεια», ως εορτές φανερώσεως του Θεού στον κόσμο. Άλλωστε, η προσωνυμία «Θεοφάνεια» προσιδιάζει περισσότερο στη Γέννηση παρά στη Βάπτιση, γιατί τότε «Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α’ Τιμ. 3,16). Στη Δύση η Γέννηση εορταζόταν στις 25 Δεκεμβρίου, ημέρα που οι εθνικοί λάτρευαν τον φυσικό ήλιο. Ο λόγος του εορτασμού της Γεννήσεως τη μέρα αυτή είναι προφανής: οι Χριστιανοί ήθελαν να διακηρύξουν σε κάθε κατεύθυνση ότι ο κτιστός ήλιος δεν έχει καμμία θεία ιδιότητα και είναι απλώς δημιούργημα του αληθινού Ηλίου της Δικαιοσύνης. Σαφείς αναφορές στην ιδιότητα του Χριστού ως Ηλίου της Δικαιοσύνης υπάρχουν μέχρι σήμερα στην υμνολογία των Χριστουγέννων. Σιγά – σιγά επικράτησε και στην Ανατολή ο εορτασμός της Γεννήσεως στις 25 Δεκεμβρίου. Αυτό έγινε τον 4ο μ.χ. αι., με τη συμβολή των Πατέρων της Εκκλησίας Βασιλείου του Μεγάλου και Γρηγορίου του Θεολόγου.
Πρέπει να σημειωθεί, ότι ο εορτασμός των μεγάλων εορτών, με αφορμή σταθμούς της ζωής του Χριστού, είναι απόλυτα σύμφωνος με το γράμμα και το πνεύμα της Αγ. Γραφής. Στην Παλαιά Διαθήκη εορτάζονται γεγονότα θαυμαστής σωτηρίας του Λαού του Θεού. Ο ίδιος ο Κύριος προέτρεψε τους Μαθητές να επιτελούν την «ανάμνησιν» του Πάθους Του (Λουκ. 22,19-20). Κατά το παράδειγμα της «αναμνήσεως» του Πάθους και της Αναστάσεως του Χριστού, καθιερώθηκαν οι μεγάλες Δεσποτικές εορτές. Για τη Γέννηση είναι σαφής η μαρτυρία της Κ. Διαθήκης ότι και οι Άγγελοι ανύμνησαν το γεγονός, δοξολογούντες τον Θεό και ψάλλοντες «δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη» (Λουκ. 2,13-14). Αυτό επέδρασε προφανώς καταλυτικά στην πρώϊμη καθιέρωση του εορτασμού της Γεννήσεως του Χριστού από την αρχαία Εκκλησία.
Το θεολογικό νόημα της Γεννήσεως

 Η Γέννηση του Χριστού εκτός από ιστορικό γεγονός είναι «το μέγα της ευσεβείας μυστήριον» (Α’ Τιμ. 3,16), το μεγάλο μυστήριο, που πρέπει να σεβόμεθα. Ποιο ακριβώς είναι το μυστήριο αυτό; Είναι το γεγονός ότι «Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α’ Τιμ. 3,16), το ότι ο Θεός έγινε άνθρωπος. Μυστήριο «χρόνοις αιωνίοις σεσιγημένον, φανερωθέν δε νυν» (Ρωμ. 16,25). Είναι ουσιαστικά το μυστήριο της σωτηρίας μας, το οποίο διακονεί και ενεργεί ο ίδιος ο Υίός του Θεού, ο Οποίος έγινε άνθρωπος ακριβώς για να σώσει ολόκληρο το ανθρώπινο γένος από τη «δουλεία του εχθρού». Με την έλευσή Του στον κόσμο ο Υιος του Θεού ενώνεται μαζί μας και μας σώζει: αφ’ ενός μεν η ανθρώπινη φύση ενώνεται με τη θεία στο πρόσωπο του Χριστού, αφ’ ετέρου δε καθένας από μας ενώνεται με τον Χριστό κοινωνώντας το Σώμα και το Αίμα Του. Κατά τη σαφή διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας «ό,τι ενώνεται με τον Χριστό, εκείνο και σώζεται» και «εκτός του Χριστού δεν υπάρχει σωτηρία.
Είναι, λοιπόν, δυνατό να μην χαιρόμεθα και να μην πανηγυρίζουμε για την έλευση του Χριστού στον κόσμο; Είναι δυνατό να αδιαφορούμε μπροστά στο μεγάλο γεγονός, στο οποίο βασίζεται η σωτηρία μας; Μόνο όσοι δεν έχουν την παραμικρή αίσθηση η αντίληψη του μυστηρίου της σωτηρίας, του «χρόνοις αιωνίοις σεσιγημένου», μπορεί να υιοθετούν μια τέτοια στάση. Αν οι Άγγελοι του ουρανού πανηγυρίζουν και ψάλλουν ύμνους για τη δική μας σωτηρία, για την «ειρήνην» και «ευδοκίαν» που ήλθε στον κόσμο («και επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία», Λουκ. 2,14), τι πρέπει να κάνουμε εμείς; Να γιατί η Ορθόδοξη Εκκλησία πανηγυρίζει τη Γέννηση του Χριστού, ως γεγονός παραπλήσιο με αυτό της Αναστάσεως. Να γιατί η υμνολογία της αποτελεί έκρηξη χαράς για τη σωτηρία, που ήλθε στον κόσμο. Να γιατί ψάλλει μαζί με τους Αγγέλους: «Χριστός γεννάται, δοξάσατε· Χριστός εξ ουρανών, απαντήσατε· Χριστός επί γης, υψώθητε».

Πηγή: Έντυπο «Ορθοδοξία και αίρεσις» της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, τεύχ. 71, Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2010.

Το νόημα των Χριστουγέννων - Σεβασμιότατος Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος


Βίντεο από την elena1111ful.

Ποιμαντορικὴ Ἐγκύκλιος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καὶ Ὠρωποῦ κ. Κυρίλλου, ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῶν Χριστουγέννων 2018


Ποιμαντορικὴ Ἐγκύκλιος

Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου

Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καὶ Ὠρωποῦ

κ. Κυρίλλου,

ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῶν Χριστουγέννων 2018

Ἀγαπητοί μου Χριστιανοί,

«Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί» καί «ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἡμῖν». Χριστούγεννα σήμερα καὶ ξεδιπλώνεται μπροστά μας τὸ σχέδιο τῆς θείας ἀγάπης, ἡ οἰκονομία τοῦ πληρώματος τῶν καιρῶν, ἡ ἀνάπλαση τοῦ πεσμένου Ἀδάμ, ἡ ἀνακαίνιση τοῦ παλιοῦ κόσμου. Ὁ Θεὸς ἀνάμεσά μας καὶ ὁ Θεὸς μέσα μας. Ὁ Θεὸς ἄνθρωπος καὶ ὁ ἄνθρωπος Θεός. Στὴν ἱστορία τοῦ κόσμου ὁ Θεός, γιὰ νὰ θεωθεῖ ὁ ἄνθρωπος. Ἐκεῖ ποὺ ποτὲ ὁ ἄνθρωπος δὲν σκέφθηκε νὰ «κατακλιθεῖ», ἔρχεται ὁ Θεὸς καὶ Λόγος καὶ σπαργανώνεται στὴν φάτνη, δηλαδὴ στὴν σιγὴ καὶ τὴν ἐρημιὰ τοῦ κόσμου.

Οἱ ἄνθρωποι ἀδιαφοροῦν γιὰ τὴν ἀθανασία τους. Ὅμως, τὰ οὐράνια ἀναταράζονται. Οἱ ἄγγελοι κατεβαίνουν καὶ ὑμνολογοῦν τὸν Υἱὸ τῆς Παρθένου. Ἐκεῖ στὴν φάτνη, ἔπεσε τὸ μεσότοιχο τῆς ἔχθρας καὶ πραγματοποιήθηκε ἡ καταλλαγὴ τοῦ Θεοῦ μὲ τὸν ἐπαναστάτη ἄνθρωπο. Ἐκεῖ στὴν ἔσχατη φτώχεια λάμπει ὁ ἀνεξάντλητος πλοῦτος τοῦ Θεοῦ. Τὸ μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ πάνω ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη μικρότητα.

Αὐτὸ μᾶς λέει καὶ ὁ μακρὺς κατάλογος τῶν ἑβραϊκῶν ὀνομάτων τῆς γενεαλογίας τοῦ Χριστοῦ, ἡ Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γιὰ τοὺς Ἰουδαίους βέβαια αὐτὸ σήμαινε τὴν ἀναγκαιότητα νὰ ὑπογραμμισθεῖ ἡ καταγωγὴ τοῦ Μεσσία ἀπὸ τὸν Δαβίδ. Γιὰ ἐμᾶς, ὅμως, ὑπάρχει μιὰ ἄλλη ἀνάγνωση, ποὺ μᾶς ἀκουμπάει περισσότερο. Ἀνάμεσα στὰ ὀνόματα τοῦ γενεαλογικοῦ δένδρου τοῦ Χριστοῦ ἀναφέρονται καὶ κάποιοι μέ διάφορες ἠθικές παρεκκλίσεις, κάτι πού μᾶς ἀπογοητεύει καί μᾶς προβληματίζει. Αὐτό, ὅμως, σημαίνει ὅτι, ἂν ὁ Χριστὸς γεννιέται στὴν καρδιά μας, γεννιέται παρὰ τὴν συσσώρευση τῶν ἁμαρτιῶν μας. Γεννιέται διασχίζοντας ἀστοχίες καὶ πάθη. Ὁ Σαρκωμένος Λόγος βρίσκει πάντα τὸν δρόμο διὰ τῶν λαθῶν μας νὰ τὰ ξεπερνᾶ τὸ ἕνα μετὰ τὸ ἄλλο καὶ νὰ φτάνει στὴν καρδιά μας. Τελικὰ ἡ γενεαλογία τοῦ Χριστοῦ εἶναι μέσα στὴν πεσμένη φύση μας. Σ’ αὐτὴ τὴν γενεαλογία λάμπει ἡ εὐσπλαχνία καὶ ἡ συγκατάβασή Του. Αὐτὴ ἡ εὐσπλαχνία καὶ ἡ συγκατάβασή Του εἶναι ἡ ἐλπίδα ποὺ μᾶς δίνει δύναμη νὰ μαζεύουμε τὰ κομμάτια μας. Αὐτὴ κρατάει τὴν ζωὴ τοῦ κόσμου, παραβλέπει τὴν ἀσχήμια του, παρατείνει τὴν ἱστορία του καὶ περιμένει.

Μόνο ἂν αὐτὸ τὸ ἀνήκουστο καὶ ἀσύλληπτο μυστήριο τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ μᾶς συγκλονίζει, μποροῦμε νὰ γιορτάζουμε τὴν ἐνανθρώπησή Του μὲ εὐχαριστία καὶ εὐγνωμοσύνη πολλή. Μόνο τότε μποροῦμε παρὰ τὶς πολλές μας ἀπογοητεύσεις νὰ ἐλπίζουμε καὶ παρὰ τὶς καθημερινές θλίψεις μας πραγματικά νὰ χαιρόμαστε.

Χρόνια πολλὰ καὶ εὐλογημένα

Μὲ πατρικὲς εὐχὲς ἐν Xριστῷ Νηπιάσαντι


Ὁ Μητροπολίτης

† Ὁ Κηφισίας, Ἀμαρουσίου καὶ Ὠρωποῦ Κύριλλος


(Ιερά Μητρόπολη Κηφισίας, Αμαρουσίου και Ωρωπού http://www.imkifissias.gr

ΜΕΓΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ✝️ Η Κατά Σάρκα Γέννησις του Κυρίου Ιησού Χριστού!!!


Θεὸς τὸ τεχθέν, ἡ δὲ Μήτηρ Παρθένος.
Τὶ μεῖζον ἄλλο καινὸν εἶδεν ἡ κτίσις;
Παρθενικὴ Μαρίη Θεὸν εἰκάδι γείνατο πέμπτη.

Βιογραφία
Στις 25 Δεκεμβρίου η αγία Εκκλησία μας γιορτάζει το μεγάλο και ανερμήνευτο γεγονός της κατά σάρκα γεννήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού από την Υπεραγία Θεοτόκο.

Μετά τον Ευαγγελισμό της Παρθένου Μαρίας από τον αρχάγγελο Γαβριήλ και ενώ πλησίαζε ο καιρός να τελειώσουν οι εννιά μήνες από την υπερφυσική σύλληψη του Χριστού στην παρθενική της μήτρα, ο Καίσαρ Αύγουστος διέταξε απογραφή του πληθυσμού του ρωμαϊκού κράτους. Τότε ο Ιωσήφ μαζί με τη Θεοτόκο, ξεκίνησαν για τη Βηθλεέμ, για να απογραφούν εκεί. Έτσι ξεκίνησαν από την Ναζαρέτ και ύστερα από κοπιαστικό ταξίδι έφτασαν στην Βηθλεέμ, όπου επειδή είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου δεν κατάφεραν να βρουν κατάλυμα, παρά μόνο ένα φτωχικό σπήλαιο. Εκεί η Θεοτόκος γέννησε τον Κύριο Ιησού Χριστό και σπαργάνωσε σαν βρέφος τον Κτίστη των απάντων. Έπειτα Τον έβαλε επάνω στη φάτνη των αλόγων ζώων, διότι «ἔμελλε νὰ ἐλευθέρωση ἡμᾶς ἀπὸ τὴν ἀλογίαν», όπως χαρακτηριστικά γράφει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης. Από τότε, όλοι οι πιστοί χριστιανοί με χαρά ψάλλουν τον ύμνο των αγγέλων εκείνης της νύκτας: «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» (βλ. Ευαγγέλιο Λουκά, Β' 1-20). Δόξα δηλαδή, ας είναι στο θεό, που βρίσκεται στα ύψιστα μέρη του ουρανού και στη γη ολόκληρη, που είναι ταραγμένη από την αμαρτία ας βασιλεύσει η θεία ειρήνη, διότι ο Θεός έδειξε την αγάπη Του στους ανθρώπους με την ενανθρώπηση του Υιού Του.

Να σημειώσουμε εδώ, ότι η γιορτή των Χριστουγέννων καθιερώθηκε για πρώτη φορά την 25η Δεκεμβρίου του 397 μ.Χ. επί πατριαρχείας Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Κατ' άλλους ο πατριάρχης Ιεροσολύμων Ιουβενάλιος, χώρισε τις δύο γιορτές των Φώτων και των Χριστουγέννων, οι οποίες παλιότερα γίνονταν την ίδια μέρα, δηλαδή την 6η Ιανουαρίου.


Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Ἡ γέννησίς σου Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ, τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως· ἐν αὐτῇ γὰρ οἱ τοῖς ἄστροις λατρεύοντες, ὑπὸ ἀστέρος ἐδιδάσκοντο, σὲ προσκυνεῖν, τὸν Ἥλιον τῆς δικαιοσύνης, καὶ σὲ γινώσκειν ἐξ ὕψους ἀνατολήν, Κύριε δόξα σοι.

Κοντάκιον
Ἦχος γ’. Αὐτόμελον.
Ποίημα Ῥωμανοὺ τοῦ Μελῳδοῦ
Ἡ Παρθένος σήμερον, τὸν ὑπερούσιον τίκτει, καὶ ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον, τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει. Ἄγγελοι μετὰ Ποιμένων δοξολογοῦσι· Μάγοι δὲ, μετὰ ἀστέρος ὁδοιποροῦσι· δι᾽ ἡμᾶς γὰρ ἐγεννήθη, Παιδίον νέον, ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.

Ὁ Οἶκος
Τὴν Ἐδὲμ Βηθλεὲμ ἤνοιξε, δεῦτε ἴδωμεν· τὴν τρυφὴν ἐν κρυφῇ εὕρομεν, δεῦτε λάβωμεν, τὰ τοῦ Παραδείσου ἔνδον τοῦ Σπηλαίου. Ἐκεῖ ἐφάνη ῥίζα ἀπότιστος, βλαστάνουσα ἄφεσιν· ἐκεῖ εὑρέθη φρέαρ ἀνώρυκτον, οὗ πιεῖν Δαυῒδ πρὶν ἐπεθύμησεν· ἐκεῖ Παρθένος τεκοῦσα βρέφος, τὴν δίψαν ἔπαυσεν εὐθύς, τὴν τοῦ Ἀδὰμ καὶ τοῦ Δαυΐδ· διὰ τοῦτο πρὸς τοῦτο ἐπειχθῶμεν, οὗ ἐτέχθη, Παιδίον νέον, ὁ πρὸ αἰώνων Θεός.


ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΤΕΧΘΗ!

(Για όλο τον κόσμο...) 

Αρχιερατική Θεία Λειτουργία Χριστουγέννων 2017 - Καθεδρικός Ναός των Αθηνών, Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών.

Για τους φίλους αναγνώστες που για οποιονδήποτε λόγο δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν στον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων, δημοσιεύουμε το παρακάτω:


Του χρόνου, πρώτα ο Θεός!

Χριστός Ετέχθη! Χρόνια πολλά κι ευλογημένα σε όλο τον κόσμο! 

Χριστούγεννα: Φως και Ζωή

Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Χρυσόπουλος

Δεν είναι μια απλή ημερολογιακή αναφορά, αλλά μυστήριο ξένο και παράδοξο. Οι ποιμένες τον προσκύνησαν. Οι Άγγελοι τον ύμνησαν. Οι Ευαγγελιστές τον ιστόρησαν. Το αστέρι μαρτύρησε. Οι μάγοι οδοιπόρησαν. Δεν ήταν μία τυχαία συνάντηση ανθρωπότητας και Θεού, ούτε είναι μία γλυκιά και ρομαντική ανάμνηση. Ήταν και παραμένει αφορμή για αλλαγή, αιτία για διόρθωση.

Αν κοιτάξουμε γύρω μας και αν αναζητήσουμε μέσα μας θα διαπιστώσουμε πολλά και αντιφατικά. Δίδαξε για αγάπη και έχουμε μίσος. Μίλησε για ειρήνη και έχουμε πολέμους. Κήρυξε ότι είναι το Φως και έχουμε σκοτάδια. Βεβαίωσε ότι είναι η Ζωή και προτιμάμε τον θάνατο.

Πάψαμε όμως να Τον ακούμε, να Τον υμνούμε, να Τον διαβάζουμε και να Τον προσκυνούμε. Είμαστε αναπολόγητοι ως άτομα και ως σύνολο. Θέλουμε να είμαστε Εκκλησία Του, μ΄ Εκείνον ως επισκέπτη στα προβλήματά μας και ως μάγο ιερό των θελημάτων μας. Ζούμε στην πλάνη μας και το απολαμβάνουμε.

Γιορτάζουμε για ακόμη φορά ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ και μας παραχωρείται το δικαίωμα να αλλάξουμε πραγματικά και ουσιαστικά .Όταν θέλουμε το Φως να κοιτάμε τον Εμμανουήλ. Όταν ψάχνουμε την Ζωή να βλέπουμε το σπήλαιο Του. Εκεί υπάρχει Εκείνος που είναι το ΦΩΣ και η ΖΩΗ.

Τη χαρά της εύρεσης αυτής ας κάνουμε γιορτή και η αντάμωση των ευχών να είναι το τραγούδι της, που θ΄ ακούγεται στα πέρατα της γης και στα βάθη της αιωνιότητας.

Πηγή: ORTHODOXIA INFO

Γιορτάζετε τα Χριστούγεννα για Μένα χωρίς Εμένα...;


ΤΟ ΠΑΡΑΠΟΝΟ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ:
"Γιορτάζετε τα Χριστούγεννα για Μένα χωρίς Εμένα..."

Όπως θα ξέρεις, πλησιάζουμε ξανά στην ημερομηνία των γενεθλίων Mου. Κάθε χρόνο γίνεται γιορτή προς τιμήν Mου, έτσι και φέτος.

Αυτές τις μέρες ο κόσμος κάνει πολλά ψώνια, γίνονται διαφημίσεις παντού, στην τηλεόραση, στο ράδιο, στο ίντερνετ, και κανείς δεν μιλά για κάτι άλλο εκτός από το τι σας λείπει μέχρι να έρθει εκείνη η μέρα...

Είναι ευχάριστο να ξέρω ότι τουλάχιστον μία μέρα τον χρόνο κάποιοι Mε σκέφτονται.

Όπως θα γνωρίζεις, πριν από πολλά χρόνια ξεκίνησαν να γιορτάζουν τα γενέθλιά Mου. Στην αρχή, φαινόντουσαν να καταλαβαίνουν το νόημα των ημερών και Mε ευχαριστούσαν γι' αυτό που έκανα για εκείνους. Όμως, σήμερα, κανείς δεν γνωρίζει πλέον τι γιορτάζουν.

Ακόμα και σε πολλά σχολεία, στις χριστουγενιάτικες εορτές, ενώ περιμένω από τις αθώες καθαρές καρδιές των παιδιών σας να με δοξάσουν όπως οι άγγελοί Μου στον ουρανό, με θλίψη Μου, ακούω πολλά τραγούδια και σκετς για φανταστικά πρόσωπα. Το παραμύθι είναι τόσο πολύ και μπερδεύει τα μυαλουδάκια των μικρών παιδιών μου σε τέτοιο σημείο, που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν πλέον τι είναι Αλήθεια και τι ψέμμα. Έτσι, βάζουν τους μαθητές από μωρά ακόμα να μιλούν και να χορεύουν σαν καλικάτζαροι, ελάφια, μάγισσες, άγιοι βασίληδες... Λίγα τραγουδάκια υπάρχουν μόνο από τα παλιά, να θυμίζουν στα παιδιά την Άγια νύχτα της γεννήσεώς Μου.

Πολλοί άνθρωποι, συναντώνται τα Χριστούγεννα σε σπίτια και περνούν πολύ καλά, δείχνουν όμως, πως κανείς δεν ξέρει περί τίνος πρόκειται...

Θυμάμαι πέρυσι, την ημέρα των γενεθλίων, κάπου, έκαναν μια μεγάλη γιορτή προς τιμήν Mου. Στο τραπέζι υπήρχαν τα πάντα, όλα ήταν διακοσμημένα όμορφα και υπήρχαν πολλά δώρα, αλλά... ξέρεις τι;
Ούτε που Mε κάλεσαν... Ενώ Εγώ ήμουν ο επίτιμος Kαλεσμένος, κανείς δεν θυμήθηκε να Mε καλέσει. Και η γιορτή υποτίθεται γινόταν για Mένα...

Έτσι, όταν έφτασε η μεγάλη μέρα... Mε άφησαν απ' έξω, Mου έκλεισαν την πόρτα. Ήθελα τόσο πολύ να βρεθώ στο τραπέζι μαζί τους...

Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια όλοι συνηθίζουν να Mου κλείνουν την πόρτα.
Έτσι, μιας και δεν Mε καλούν, σκέφτηκα να παραβρεθώ από Μόνος Μου, χωρίς να κάνω θόρυβο κι έτσι μπήκα και στάθηκα σε μια γωνίτσα.
Διασκέδαζαν όλοι, κάποιοι έλεγαν ιστορίες, γελούσαν, πέρναγαν πολύ καλά, μέχρι που έφτασε ένας... γέρος χοντρός, ντυμένος στα κόκκινα με άσπρα γένια... Και φώναζε... "χο, χο, χο", λες και είχε πιει λίγο παραπάνω. Κάθισε βαριά - βαριά σε μια πολυθρόνα και... όλοι έτρεξαν καταπάνω του λέγοντας "Καλωσόρισες άγιε μου Βασίλη!" ...λες και η γιορτή ήταν γι' αυτόν.
Πόσο πληγώθηκα εκείνη τη στιγμή...

Ήρθαν τα μεσάνυχτα κι ακόμα περίμενα εκεί Μόνος. Όλοι άρχισαν να αγκαλιάζονται, άπλωσα κι Eγώ τα χέρια μου ελπίζοντας πως κάποιος θα Mε αγκαλιάσει κι Εμένα... Και ξέρεις; Κανείς δεν Mε αγκάλιασε.

Έπειτα, άρχισαν όλοι να ανταλλάσσουν δώρα, ένας - ένας τα άνοιγαν, μέχρι που τελείωσαν όλα... Πλησίασα να δω, μήπως παρ' ελπίδα, υπήρχε κάποιο για Μένα, αλλά δεν υπήρχε τίποτα...

Εσύ πώς θα αισθανόσουν αν την ημέρα των γενεθλίων σου αντάλλασσαν δώρα όλοι μεταξύ τους κι εσένα δεν σου δώριζαν τίποτα;

Κατάλαβα τότε ότι Εγώ περίσσευα σε εκείνη τη γιορτή. Έτσι βγήκα χωρίς να κάνω θόρυβο, έκλεισα την πόρτα κι αποσύρθηκα...

Κάθε χρόνος που περνάει είναι χειρότερα, ο κόσμος θυμάται μόνο το δείπνο, τα δώρα και τις γιορτές. Κανείς δεν θυμάται Eμένα...

Εσύ, θα ήθελα αυτά τα Χριστούγεννα να Μου δώσεις τη χαρά και να τα αφιερώσεις σε Μένα, το Θείο Βρέφος...

Να επιτρέψεις να έρθω στη ζωή σου, να αναγνωρίσεις ότι πριν από δύο χιλιάδες χρόνια γεννήθηκα κι εγώ ταπεινά ως ένα μικρό μωρό και ήρθα σε αυτόν τον κόσμο για να σου δείξω πόσο σε αγαπώ... Να δώσω τη ζωή Μου για σένα, στον σταυρό, και να σε σώσω!

Το μόνο που θέλω σήμερα είναι να Με πιστέψεις με όλη σου την καρδιά!
Αγάπησέ Με κι εσύ σαν δικό σου μωρό, όπως με αγάπησε η γλυκιά Μητέρα μου Θεοτόκος Μαριάμ και ο γλυκός μου θετός πατέρας Ιωσήφ!
Βάλε Με στη ζωή σου, μίλα Μου γλυκά, κάνε πράξεις Αγάπης στο όνομά Μου, έλα στην Εκκλησία Μου να Με ευχαριστήσεις για ότι δημιούργησα για σένα, για το δώρο της ζωής που σου χάρισα... Έλα να με αγκαλιάσεις! Ζήτα Μου απλά συγνώμη στην εξομολόγησή σου κι έλα σύντομα να κοινωνήσεις Εμένα, τον Θεό της Αγάπης! Τότε κι Εγώ θα πλημμυρίσω τη ψυχή σου με τέτοιες ουράνιες ευλογίες, που δεν έχεις ποτέ σου φανταστεί!

Σε περιμένω.
Είμαι Αυτός που σε αγαπάει αληθινά,
ο μικρός ταπεινός Χριστός!

Πηγή: Ανθολόγιο Χριστιανικών Μηνυμάτων 

Χριστούγεννα: Η καθιέρωση εορτασμού την 25η Δεκεμβρίου


Τής Σοφίας Καυκοπούλου
Τα Χριστούγεννα, αποτελούν για όλους τους χριστιανούς, μέρα χαράς και γιορτής. Ο Θεάνθρωπος Ιησούς γεννήθηκε σε ένα ταπεινό σπήλαιο στη μικρή πόλη Βηθλεέμ τής Ιουδαίας και έφερε την ελπίδα και τη σωτηρία στον κόσμο. Όμως, αλήθεια, γιατί γιορτάζουμε τη Γέννηση τού Κυρίου την 25η Δεκεμβρίου; Αφού πουθενά δεν αναφέρεται πως την συγκεκριμένη ημερομηνία ή κάποια άλλη, γεννήθηκε σίγουρα ο Χριστός.

Η Εκκλησία, κατά τούς τρεις πρώτους αιώνες ζωής της, συνήθιζε να γιορτάζει μόνο την κοίμηση των Αγίων της –ακόμη και τού ίδιου τού Ιησού Χριστού- ως πραγματική γενέθλιο ημέρα. Η ημερομηνία φυσικής γέννησης (dies natalis) δεν είχε καμμία ιδιαίτερη σημασία για τούς πρώτους χριστιανούς. Ειδικά, αν αναλογιστούμε ότι η αρχαία Εκκλησία είχε ν’ αντιμετωπίσει μία λαίλαπα αιρέσεων, μπορούμε να δικαιολογήσουμε απολύτως το ενδιαφέρον της για την επίλυση ζητημάτων πίστης και την αποκρυστάλλωση τού δόγματος, παρά για την αναζήτηση μίας ημερομηνίας που δεν θεωρείτο καν σημαντική.

Στο περιβάλλον εκείνο, άλλοι ήθελαν να τοποθετήσουν τα Χριστούγεννα την άνοιξη, ως εποχή γονιμότητας και βλάστησης και άλλοι το καλοκαίρι. Σε αυτό συνηγορούσε και η μαρτυρία τού Αποστόλου Λουκά, που χωρίς να αναφέρει ημέρα και μήνα, γράφει πως ο Χριστός γεννήθηκε τη χρονιά τής πρώτης απογραφής πληθυσμών, που είχε διατάξει ο Οκταβιανός Αύγουστος, όταν διοικητής τής Συρίας ήταν ο Κυρήνιος (Λκ, β’, 1-3). Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι δεν μπορεί να διετάχθη απογραφή το χειμώνα, διότι ο κόσμος που έπρεπε να ταξειδέψει για να απογραφεί –όπως άλλως τε ο Ιωσήφ και η Μαρία- θα δυσκολευόταν στο έπακρο. Επίσης, τη νύκτα τής Γέννησης, οι βοσκοί αγρυπνούσαν στην ύπαιθρο (Λκ, β’, 8), άρα ο καιρός ήταν ανοιξιάτικος ή καλοκαιρινός.
Από την άλλη μεριά, ο εθνικός κόσμος, είχε κάποιες μεγάλες γιορτές, που σηματοδοτούνταν από φυσικά φαινόμενα. Το χειμερινό ηλιοστάσιο, δήλα δη η ημέρα που άρχιζε να μεγαλώνει σε διάρκεια έναντι της νύχτας, εορταζόταν με ιδιαίτερη αίγλη, καθώς θεωρείτο νίκη τού φωτός απέναντι στο σκοτάδι. Ήταν γιορτή αφιερωμένη στον Ανίκητο Ήλιο (Sol Invictus). Στην Ανατολή εορταζόταν λανθασμένα στις 6 Ιανουαρίου, ενώ στη Ρώμη, γινόταν με μεγαλύτερη ακρίβεια στις 25 Δεκεμβρίου. Η Εκκλησία προσπάθησε ν’ αντικαταστήσει στη συνείδηση των πιστών της, πολλοί εκ των οποίων μετεστράφησαν από την ειδωλολατρία, τις γιορτές των εθνικών, δίνοντας άλλο περιεχόμενο ή αντικαθιστώντας τες με νέες.

Πριν την επίσημη Εκκλησία, η αίρεση των Γνωστικών είχε αρχίσει να γιορτάζει τη Γέννηση τού Χριστού στις 6 Ιανουαρίου, σε μια γιορτή με το όνομα «Επιφάνια». Αυτή η γιορτή όμως, δεν είχε σχέση με τη φυσική γέννηση τού Χριστού, αλλά με την «εν Ιορδάνη γέννηση», κατά την οποία πίστευαν ότι η Θεότητα εισήλθε στον άνθρωπο Ιησού. Σύμφωνα με την πίστη των Γνωστικών, ο Ιησούς γεννήθηκε μόνο με ανθρώπινη φύση και κατά την Βάπτιση έγινε και Θεός.

Γύρω στο 300 μ. Χ., η χριστιανική Εκκλησία, εισήγαγε στη λατρεία της μια γιορτή με την ίδια ονομασία «Επιφάνια», η οποία γινόταν επίσης στις 6 Ιανουαρίου, αλλά ήταν αφιερωμένη τόσο στην κατά σάρκα Γέννηση, όσο και στην Βάπτιση τού Ι. Χ.. Η εορτή αυτή φαίνεται πως ξεκίνησε από την Εκκλησία τής Αλεξάνδρειας κι έπειτα εξαπλώθηκε σε όλη την Ανατολή. Στη Ρώμη αντιστοίχως, στις 25 Δεκεμβρίου, οι χριστιανοί αντικατέστησαν την ημέρα εορτασμού τού Sol Invictus, με την ημερομηνία τής κατά σάρκα Γέννησης τού Θεανθρώπου, περίπου το 335 μ. Χ.. Αυτή ήταν η πρώτη καθιέρωση τής γιορτής των Χριστουγέννων ως ανεξάρτητης γιορτής και διαδόθηκε στην Ανατολή. Αμφίδρομη ήταν λοιπόν η πορεία των δύο εορτών, καθώς τα Επιφάνια από την Ανατολή διαδόθηκαν στη Δύση, ενώ τα Χριστούγεννα το αντίθετο.

Πότε καθιερώθηκε όμως η εορτή των Χριστουγέννων στην Ανατολή; Γνωρίζουμε ότι ο Άγ. Ιωάννης ο Χρυσσόστομος, σε λόγο του στην Αντιόχεια το 386 μ. Χ. (Migne, P. G., 49, 353), λέει πως πέρασαν δέκα χρόνια από την καθιέρωση ειδικής εορτής Χριστουγέννων. Αναφέρεται δήλα δη στο έτος 376 μ. Χ.. Σχετικά τώρα, με το ποια Εκκλησία τής Ανατολής υιοθέτησε πρώτα τα Χριστούγεννα, υπάρχουν δύο απόψεις. Κατά την πρώτη, εισήχθη από τον Μ. Βασίλειο στην Καισάρεια τής Καππαδοκίας. Κατά τη δεύτερη και πιθανότερη, εισήχθη το 376 στην Αντιόχεια , από τούς Ευσταθιανούς, ο επίσκοπος των οποίων αναγνωριζόταν ως κανονικός από τη Ρώμη και είχε στενές επαφές με αυτήν. Η γιορτή συναντάται ακόμη το 386 στους Μελετιανούς τής Αντιόχειας. Στην Κωνσταντινούπολη η ειδική εορτή εισήχθη από τον Άγ. Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό το 379, στην Αλεξάνδρεια το 433 και στα Ιεροσόλυμα στα τέλη του 6ου αι.

Πες μας μπαμπά για τα Χριστούγεννα…


…για την Φάτνη, τον Ιωσήφ, την Παναγίτσα και το Χριστούλη, τους Μάγους και τ’ Αστέρι…Πάντα αυτές τις μέρες οι ψυχές μας γλυκαίνουν, ζεσταίνονται, μετράνε αντίστροφα ως το ξημέρωμα των Χριστουγέννων.
Θυμόμαστε τα χρόνια που σαν παιδιά καρτερούσαμε τον ερχομό του μικρού Χριστού… που πάντα Γεννάται… δεν γεννήθηκε ούτε θα γεννηθεί… Γεννάται. Ο ενεστώς… διαρκείας. Και εμείς ελπίζουμε πως αυτή η διάρκεια πάντα θα μας σκεπάζει, όπως οι γονείς μας όταν μετά το βραδινό παραμύθι σκέπαζαν τα ονείρατα μας και μας σταύρωναν για καληνύχτα.

Τα χρόνια κύλησαν και πήραμε και εμείς την θέση τους, εκεί δίπλα σε ένα μικρό κρεβάτι με ένα βιβλίο παραμυθάδων στο χέρι, με μια φωνή ψιθυριστή στο σκοτάδι να διηγείται ότι μπορεί να ταξιδέψει στο όμορφο, να γαληνέψει μια παιδική ψυχή στην αγκαλιά του φύλακα Αγγέλου της. Τούτες τις νύχτες τις καρτερικές τα βιβλία των παραμυθάδων ας πάνε στην άκρη. Και οι φωνές μας οι ψιθυριστές ας γίνουν πιστευτές και ας πιάσουν να διηγούνται αυτά που γίνηκαν τότε… Μα αν δεν τα πιστεύουμε εμείς στ’ αλήθεια πως θα νοιώσουν τις ιερές αλήθειες οι εύφορες παιδικές ψυχές;

Αν εμείς δεν ξέρουμε όλες τις ιερές λεπτομέρειες εκείνης της συγκλονιστικής για τον άνθρωπο νύχτας, τι θα διηγηθούμε στα μικρά μας; Πόσοι γνωρίζουμε πως ο Χριστός γεννήθηκε Ξημέρωμα Κυριακής… Πόσοι γνωρίζουμε για το ταξίδι των μάγων μαζί με το αστέρι, τον συμβολισμό των δώρων… την Θεϊκή εμφάνιση στους αγραυλούντες ποιμένες… Ή καλύτερα πόσοι από εμάς πιστεύουμε, ότι όλα αυτά συνέβησαν πραγματικά και ότι δεν αποτελούν απλά το σενάριο σε μια καλοσκηνοθετημένη σχολική γιορτούλα με τα παιδιά μας να υποδύονται ρόλους μπροστά από τις κάμερες και τις φωτογραφικές μας μηχανές;

Απόψε το βράδυ θα διηγηθώ την ιστορία με τον εκ δεξιών ληστή, αυτόν που… λήστεψε τον Παράδεισο με το Μνησθητί μου Κύριε. Είχε συναντήσει την Ιερή Οικογένεια κατά την φυγή της στην Αίγυπτο… μα μόλις αντίκρυσε τον Σωτήρα στην αγκαλιά της Παναγιάς έκανε πίσω και δεν προχώρησε στα σκληρά του σχέδια, λέγοντας πως αν ποτέ ο Θεός κατέβαινε στη γη, θα έπαιρνε την μορφή αυτού του μωρού… Την διάβασα σε έναν λόγο του Αγίου Νικολάου του Βελιμίροβιτς. Αυτήν και πολλές άλλες θαυμαστές αλήθειες εκείνης της λυτρωτικής για το ανθρώπινο γένος Θεϊκής απόφασης… Να κατέβει ο Θεός επί γης και να ανέβει ο άνθρωπος στον ουρανό…

Όλα τα βράδια που απομένουν μέχρι το ξημέρωμα της του Χριστού Γεννήσεως,θα θυμάμαι μια τέτοια αληθινή Ιστορία να την λέω ψιθυριστά εκεί δίπλα στις αγγελικές ψυχούλες… Να μην ξεχάσω όμως, κάθε τέτοια αληθινή διήγηση να την ξεκινάω όχι με το Μια φορά και έναν καιρό, μα με την φράση Τω καιρώ εκείνω…

Τα Χριστούγεννα δεν είναι παραμύθι… μα η πιο γλυκιά παραμυθία της ανθρώπινης ψυχής...

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ: Χριστούγεννα Σωτήρια ή Χριστούγεννα «νέας εποχής» και παγκοσμιοποιήσεως;

Εμμανουήλ Θα πει, «Μεθ' ημών ό Θεός»



Ή Ορθόδοξη Εκκλησία, ψάλλει, υμνεί και δοξολογεί: «Χριστός γεννάται δοξάσατε. Χριστός εξ ουρανών' απαντήσατε. Χριστός επί γης' υψώθητε. Άσατε τω Κυρίω πάσα ή γη, και εν ευφροσύνη, ανυμνήσατε λαοί' ότι δεδόξασται».

Ό Άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος τον τέταρτο αιώνα μ.Χ. με νωπή και ζωντανή την παρουσία το» Χρίστου επί της γης, κηρύττει με ζέση πίστεως λέγοντας:
«Σήμερα λύθηκαν τα μακροχρόνια δεσμά. Ό διάβολος καταντροπιάσθηκε. Οι δαίμονες δραπέτευσαν. Ό θάνατος (της ψυχής) καταργήθηκε. Ό Παράδεισος ανοίχθηκε. Ή κατάρα εξαφανίστηκε. Ή αμαρτία διώχθηκε. Ή πλάνη απομακρύνθηκε. Ή αλήθεια αποκαλύφθηκε. Το κήρυγμα της ευσέβειας ξεχύθηκε και διαδόθηκε παντού. Ή Βασιλεία των Ουρανών μεταφυτεύθηκε στη γη. Οι Άγγελοι συνομιλούν με τους ανθρώπους. 'Όλα έγιναν ένα. Κατέβηκε ό Θεός στη γη κι ό άνθρωπος ανέβηκε στους ουρανούς. Κατέβηκε ό Θεός στη γη και πάλι βρίσκεται στον Ουρανό. 'Ολόκληρος είναι στον ουρανό κι ολόκληρος είναι στη γη. Έγινε άνθρωπος κι είναι Θεός. Είναι Θεός κι έλαβε σάρκα».

Ενώ λοιπόν διαδραματίσθηκαν όλα αυτά τα κοσμοϊστορικά και σωτήρια γεγονότα, έρχεται τώρα ό διάβολος και με τα όργανα του, της «νέας εποχής», δίνουν μια ψεύτικη αίσθηση της μεγάλης εορτής, με προβολή και επιβολή κοσμικών και παγανιστικών -ειδωλολατρικών- εκδηλώσεων, με ήθη και έθιμα άσχετα με την Σωτήρια Εορτή, προκειμένου να πετύχουν, όπως λένε, τη «μαγεία των Χριστουγέννων», βάζοντας να «λατρεύουμε» το δένδρο με τα παιχνίδια, τα φώτα στα μπαλκόνια, τραγουδιστές, ίσως ανθέλληνες και ανήθικους, οργανώνοντας ρεβεγιόν, εκδρομές, ταξίδια, γλέντια με άφθονο αλκοόλ, ψώνια πολλά για καλοφαγία, με δάνεια από τις τράπεζες, ξενόφερτη μουσική, ενδυμασία προκλητική, διασκέδαση σε κλαμπ και μπαράκια, δημιουργώντας έτσι έναν αμερικάνικο τρόπο ζωής πού δεν είναι άλλος παρά ή παγκοσμιοποίηση και σαλαμοποίηση - μαζοποίηση των ανθρώπων.
Όλα αυτά μας τα σερβίρουν για να χάσουμε το αληθινό νόημα της Σωτήριας Εορτής των Χριστουγέννων και να μας κάνουν υποχείρια της «νέας εποχής».
Καμμία λοιπόν αναφορά, από τους λεγόμενους προστάτες των λαών, στην πνευματική προετοιμασία των Χριστουγέννων, δηλαδή την νηστεία, την προετοιμασία μας για την Χριστουγεννιάτικη θεία Λειτουργία και την αγάπη μας στο Θεό, στο συνάνθρωπο μας και στον ασκητικότατο Άγιο της Εκκλησίας μας, τον Μέγα και Θαυματουργό Άγιο Βασίλειο, τον πραγματικά φιλάνθρωπο.

Έτσι λοιπόν, όπως κατήντησε ή παγκοσμιοποίηση τα Χριστούγεννα, δεν είναι τυχαίο, γιατί ό ένας στους τέσσερις μουσουλμάνους στη Γαλλία θεωρεί τα Χριστούγεννα ως την σημαντικότερη γιορτή του χρόνου, γιατί δεν έχει πια καμία θρησκευτική αναφορά στον Σωτήρα μας Χριστό, αφού την κατήντησαν μια εντελώς κοσμική εορτή.

Ποια είναι όμως τα αληθινά Ελληνικά Χριστούγεννα;
Στολίζουμε καραβάκι (όχι δένδρο) πού συμβολίζει τον Ναόν της Εκκλησίας, σαν λαός 'Ορθόδοξος και θαλασσινός, αλλά και για το χαρμόσυνο γεγονός των Αγίων ημερών.

Το δένδρο πριν από δύο αιώνες ήταν τελείως άγνωστο σε όλες τις χώρες του κόσμου πλην της Γερμανίας, από την όποια ήρθε και στην Ελλάδα, μέσω των Βαυαρών του Όθωνα.
Επίσης έχει τις ρίζες του στην δενδρολατρεία της αρχαίας εποχής και στις τελετές πού γίνονταν αυτήν την εποχή του χρόνου (Κέλτες, Δρυΐδες κ.λ.π., υπάρχει βιβλιογραφία σχετική).
Ό στολισμός του δένδρου αποβλέπει στο να αποδοθούν τιμές στη λατρευόμενη ψεύτικη θεότητα, προς τιμήν της οποίας στολίζεται. Έτσι εμείς, χωρίς να γνωρίζουμε αυτά, συνεχίζουμε να στολίζουμε το ειδωλολατρικό δένδρο, τιμώντας δήθεν το νεογέννητο Χριστό.

Τιμούμε το δικό μας Μέγα Βασίλειο, τον ασκητικό και ελεήμονα από την Καισαρεία, πού αγαπά νέους, γέρους, παιδιά και όχι τον ξενόφερτο «σάντα κλάουζ», πού μ' αυτόν ή «νέα εποχή» θέλει να γελοιοποιήσει του Χριστού την πίστη την Αγία και την παράδοση της Εκκλησίας. Ό Άγιος Βασίλειος με τη Χάρη και την Αγιότητα του κερδίζει τις καρδιές των ανθρώπων και προσφέρει με όλη του την αγάπη στα παιδιά, στους μεγάλους, στον φτωχό, στον πάσχοντα και άρρωστο άνθρωπο πού τον επικαλείται, κάθε βοήθεια, όχι μόνον την Πρωτοχρονιά αλλά και στη διάρκεια όλου του χρόνου.
Ό σάντα κλάουζ ήρθε στη χώρα μας μαζί με το δένδρο και ενσαρκώνει την πίστη των αρχαίων λαών σ' ένα «καλό πνεύμα», πού μοιράζει δώρα στα παιδιά με πράξεις μαγικές, πετώντας με το έλκηθρο από σπίτι σε σπίτι, φορώντας κόκκινα ρούχα, εμπνευσμένα από τους κόκκινους νάνους, οι οποίοι συμβολίζουν τη ζωή και το αίμα και πού διατηρούν ζωντανές τις ρίζες των δένδρων, σύμφωνα με παλιές δεισιδαιμονίες. Τον χρησιμοποίησε ή κόκα κόλα για διαφήμιση το 1930 και έκτοτε καθιερώθηκε σε όλους τους λαούς, σαν το καλό πνεύμα πού φέρνει τα δώρα. Τον έχουν χονδρό και γελαστό, για να προωθούν τον ευδαιμονισμό, την υπερκατανάλωση και το χαβαλέ της «νέας εποχής», αδιαφορώντας για την σωτηρία της ψυχής, με δάνεια, κάρτες, κατασχέσεις, λαχεία διάφορα, τράπουλες, καζίνα, ιπποδρομίες, ποδόσφαιρα, γυμναστήρια, κέντρα αδυνατίσματος, χυδαίες διασκεδάσεις και τραγούδια. Αναλογίζεστε αν είναι σωστό να επιτρέπουμε σ' αυτό το σύμβολο - κατασκεύασμα της δύσης και της παγκοσμιοποίησης, να υποκαθιστά τον Μέγα και Άγιο Ιεράρχη της Εκκλησίας μας, πού δεν παραπλανά και δεν ζημιώνει σε τίποτε τα παιδιά μας;



Θεολογικὴ ἀνάλυση τῆς εἰκόνας τῆς Γέννησης τοῦ Χριστοῦ


Θεολογικὴ ἀνάλυση τῆς εἰκόνας τῆς Γέννησης τοῦ Χριστοῦ
Τὸ πνευματικὸ μεγαλεῖο, τὸ μυστικὸ βάθος καὶ τὸ αἰσθητικὸ κάλλος τῆς Ὀρθοδόξου τέχνης συνεργοῦν στὴ μετοχὴ τοῦ πιστοῦ στὸ γεγονὸς τῆς ἐνανθρώπισης. Μέσα στὸ χῶρο τῆς Ἐκκλησίας ὁ πιστὸς ζεῖ τὸ μυστήριο τῆς σαρκώσεως μὲ τὶς αἰσθήσεις του, ποὺ μεταμορφώνονται γιὰ νὰ γίνουν μέσα ἐπικοινωνίας μὲ τὸ ἄρρητο. Προσκυνώντας τὴν εἰκόνα τῆς Γεννήσεως ἀνταποκρίνεται στὸ κέλευσμα τῆς ψαλμωδίας «δεῦτε ἴδωμεν πιστοὶ» καὶ «βλέπει» μὲ τὰ μάτια τοῦ τὴν θεολογία τῆς σαρκώσεως αἰσθανόμενος τὴν εὐφροσύνη τῆς θείας συγκαταβάσεως καὶ κενώσεως.
Τὸ βουνό, τὸ σπήλαιο, ἡ φάτνη, τὰ ζῶα συνυπάρχουν μὲ τὸν χρυσὸ κάμπο ποὺ εἶναι ὁ πνευματικὸς χῶρος τοῦ οὐρανοῦ. Ἔτσι ἡ εἰκόνα ἀμέσως παρουσιάζει τὴν σύνθεση τοῦ γήινου καὶ τοῦ οὐράνιου, τοῦ ἀνθρώπινου καὶ τοῦ θείου.
Ὅλες οἱ μορφὲς ἔχουν εἰδικὸ νόημα καὶ συμβολισμό. Ἡ Γέννηση τοποθετεῖται μέσα σὲ σπήλαιο, στοιχεῖο ποὺ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὰ Εὐαγγέλια, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν παράδοση ποὺ ξεκινάει μὲν ἀπὸ τὸ ἀπόκρυφο τὸ λεγόμενο Πρωτοευαγγέλιο τοῦ Ἰακώβου ἀλλὰ τὴν παίρνει ὁ ὀρθόδοξος θεολογικὸς στοχασμὸς (Ἰουστῖνος ὁ φιλόσοφος καὶ μάρτυς) καὶ τὴν καθιερώνει ἡ ὑμνογραφία μὲ τὸν Ρωμανὸ τόν Μελωδό «καὶ ἡ γῆ τὸ σπήλαιον τῷ ἀπροσίτω προσάγει» (Κοντάκιον), καὶ τοὺς ἄλλους Ὑμνωδοὺς τῶν Χριστουγέννων: «Τί σοὶ προσενέγκωμεν Χριστὲ ὅτι ὤφθης ἐπὶ γὴς ὡς ἄνθρωπος… ἡ γῆ τὸ σπήλαιον» (Ἰδιόμελον Ἑσπερινοῦ), «τῷ σήμερον ἐν σπηλαίω τεχθέντι» (κάθισμα Ὄρθρου).
Ἀριστερά, μπροστὰ ἀπὸ τὸ ἄνοιγμα τοῦ βράχου, οἱ μάγοι ποὺ εἰκονίζονται σὲ διαφορετικὴ ἡλικία· νέος, μεσήλικας, γέροντας. Μ’ αὐτὸ τὸν τρόπο μᾶς δηλώνει ὁ ἁγιογράφος ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ φῶς τὸ ἀληθινό, καὶ φωτίζει τοὺς ἀνθρώπους ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἡλικία τους. Οἱ μάγοι ἀντιπροσωπεύουν ἀκόμη τὴν Ἐκκλησία ποὺ θὰ προέλθει ἀπὸ τοὺς ἐθνικούς.
Τὸ σκοτεινόχρωμο σπήλαιο συνδέεται καὶ μὲ τὸν Ἅδη ποὺ θὰ φωτίσει ὁ Χριστὸς μὲ τὴν Ἀνάστασή Του. Συμβολίζει ὅμως καὶ τὴ σκοτεινιὰ τοῦ προχριστιανικοῦ κόσμου στὴν ὁποία θὰ λάμψει τὸ χαρούμενο, λυτρωτικὸ φῶς «ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις αὐτοῖς ἐν χώρα καὶ σκιὰ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς» (Μάτθ. 4,16).
Κάτω ἀπὸ τὸν οὐράνιο θόλο μὲ τὰ χρυσὰ ἀστέρια, ποὺ ὁρίζονται μὲ καμπυλόγραμμο τόξο, εἰκονίζονται οἱ ἄγγελοι ποὺ δοξολογοῦν τὸν Θεό. Ἡ εἰρήνη ποὺ ὕμνησαν οἱ ἄγγελοι δὲν ἀφοροῦσε μία εἰρήνη ἐξωτερική, κοινωνική, ἀλλὰ Αὐτὸν τὸν Ἴδιον τὸν Χριστό, ποὺ κατῆλθε ἐπὶ γὴς ὡς ἄνθρωπος γιά μας, γιὰ νὰ μᾶς φανερώση τὴν ‹‹εὐδοκία››, δηλαδὴ αὐτὸ ποὺ ὀνομάζουν οἱ Πατέρες προηγούμενο θέλημα τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Χριστὸς εἰκονίζεται σπαργανωμένος. Ἡ εἰκονογραφία ἐδῶ ἀκολουθεῖ πιστὰ τὴν εὐαγγελικὴ διήγηση «καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινε αὐτὸν ἐν τὴ φάτνη» (Λούκ. 2,7). Τὸ φασκιωμένο βρέφος παραπέμπει ὀπτικὰ σὲ μορφὲς νεκρῶν (ὅπως τοῦ Λαζάρου), δίνοντάς μας ἔτσι μία ἀκόμα νύξη γιὰ τὸ σάββανο καὶ τὴν ταφὴ τοῦ Κυρίου.
Ἡ θέση τῆς Παναγίας εἶναι καίρια στὴν εἰκόνα δείχνοντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο τὸ ρόλο τῆς μέσα στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας. Εἰκονίζεται σὲ ἄμεση σχέση μὲ τὸ γλυκύτατο Τέκνο της, ἀλλὰ διατηρεῖ καὶ κάποια ἀπόσταση ἀπ’ Αὐτό, ὑπαγορευόμενη ἀπὸ τὴν γνώση τῆς θεότητάς Του.
Ἡ Παναγία εἰκονίζεται μισοξαπλωμένη δίπλα στὸν μικρὸ Χριστὸ σὲ ἀνάλαφρη στάση, γιὰ νὰ ὑποδηλώση μὲ τὴν στάση τῆς τὴν ἀπουσία τῶν πόνων, καὶ συνεπῶς τὴν παρθενικὴ γέννηση.
Ἡ μητρικὴ τρυφερότητα καὶ κάποια προορατικὴ αἴσθηση τῆς ρομφαίας ποὺ θὰ διαπεράσει τὴν καρδιά της ἴσως προσδιορίζουν αὐτὴ τὴ στάση τῆς Θεομήτορος.
Μέσα στὸ σπήλαιο δὲν ὑπάρχει ἄλλο πρόσωπο ἀπὸ τὴν Μητέρα καὶ τὸ Βρέφος. Μόνο τὰ δύο ζῶα (βόδι καὶ ὀνάριο), ποὺ ἡ παρουσία τοὺς εἶναι μία ζωγραφικὴ ὑπόμνηση τῶν καυτερῶν γιὰ τὸ Ἰσραὴλ λόγων τοῦ Ἠσαΐα. Ἡ ἀποστασία τοῦ ἐκλεκτοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ στηλιτεύεται μὲ τὸν διακριτικὸ αὐτὸν τρόπο μέσα στὴν εἰκόνα.
Ὁ Ἰωσὴφ εἰκονίζεται συνήθως μακριὰ ἀπὸ τὸ κέντρο τῆς παράστασης γιὰ νὰ τονισθῆ ἔτσι ὅτι δὲν εἶναι ὁ πατέρας τοῦ παιδιοῦ, ἀλλὰ ὁ προστάτης τῆς οἰκογενείας.
Ὁ Ἰωσὴφ κάθεται συλλογισμένος, σὲ μερικὲς περιπτώσεις μάλιστα μοιάζει νὰ ἔχει σὰν πρότυπο ἀγάλματα σκεπτόμενων μορφῶν. Ἡ στάση αὐτὴ ὑποσημαίνει τὶς ἀμφιβολίες ποὺ φαίνεται ἀκόμα νὰ ἔχει.
Σὲ μερικὲς εἰκόνες μπροστὰ στὸν Ἰωσὴφ στέκεται καὶ συνομιλεῖ ἕνας τσοπάνος, συνήθως γέρος, κακομορφος, ποὺ σύμφωνα μὲ τὰ Ἀπόκρυφα εἶναι ὁ διάβολος μεταμορφωμένος σὲ τσοπάνη ποὺ πειράζει τὸν Ἰωσὴφ δείχνοντας τὴν ροζιασμένη μαγκούρα τοῦ λέγοντας εἰρωνικά, πὼς ἂν αὐτὸ τὸ ξεραμένο ξύλο βλαστήσει μὲ φύλλα καὶ κλαδιά, τότε μπορεῖ καὶ μία Παρθένος νὰ γεννήσει. Σὲ κάποιες μάλιστα εἰκόνες, σὰν ἄλλη ἐπίρρωση τῆς Παρθενίας τῆς Θεοτόκου, ζωγραφίζεται βλαστημένη ἡ ποιμενικὴ ράβδος.
Ἡ ἔνταξη τῶν ἀμφιβολιῶν τοῦ Ἰωσὴφ στὴν εἰκόνα τῆς Γεννήσεως, ἔχει χαρακτήρα διδακτικό. «Στὸ πρόσωπο τοῦ ἁγίου Ἰωσήφ, ἡ εἰκόνα ἀφηγεῖται ἕνα παγκόσμιο δράμα ποὺ παράγεται διὰ μέσου ὅλων τῶν αἰώνων… Τὸ Μυστήριο τοῦ Εὐαγγελίου ἀπευθύνεται στὴ πίστη καὶ συναντᾶ τὸ ἐμπόδιο τὶς ἀμφιβολίες» (Π. Εὐδοκίμωφ). Ἡ συλλογισμένη καὶ συνεσταλμένη στάση τοῦ δείχνει ἄνθρωπο ποὺ βρέθηκε σὲ γεγονότα πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις του, ἀλλὰ ποὺ δὲν τοῦ λείπει ἡ ἀγαθὴ προαίρεση. Γιὰ αὐτὸ καὶ τὴ Μαρία δὲν θὰ τὴ διώξει κρυφά, ὅπως πρὸς στιγμὴ σκέφτηκε, ἀλλὰ θὰ σταθεῖ δίπλα στὴ Μητέρα καὶ τὸ Παιδίον σὰν προστάτης.
Ἔτσι ἡ ἀμφιβολία τοῦ Ἰωσὴφ γίνεται στήριγμα γι’ αὐτοὺς ποὺ δοκιμάζονται ἀπὸ λογισμοὺς ἀμφιβολίας καὶ δυσπιστίας.

Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο


Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο
                                                                             Ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς
Κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν Χριστουγέννων ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο ( Ἰωάν. 1, 14). Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη καὶ ἡ μεγαλυτέρα χαρμόσυνος ἀγγελία, τὸ πιὸ μεγάλο «εὐαγγέλιον», ποὺ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ ὁ Θεὸς εἰς τὸν ἄνθρωπον καὶ ὁ οὐρανὸς εἰς τὴν γῆν. Ἐὰν θέλετε, ὁλόκληρον τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς ἀποτελεῖται ἀπὸ τέσσαρες λέξεις: «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο». Ἔξω ἀπὸ αὐτὸ καὶ χωρὶς αὐτό, ἄλλος εὐαγγελισμὸς δὲν ὑπάρχει διὰ τὸν ἄνθρωπον, οὔτε εἰς αὐτὸν οὔτε εἰς τὸν ἄλλον κόσμον.
Ἐδῶ εὑρίσκεται κάθε τί, τὸ ὁποῖον εἶναι αἰωνίως ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἀνθρωπίνην ὕπαρξιν εἰς ὅλους τοὺς κόσμους. Μοναδικὸν χαρμόσυνον μήνυμα διὰ τὴν ὕλην εἰς ὅλας τὰς μορφάς της. Ἀπὸ τὴν πλέον σκληρὰν καὶ πυκνὴν ὕλην τοῦ ἀδάμαντος, μέχρι τὴν πλέον λεπτὴν καὶ ἀφανὴ τοῦ ἠλεκτρονίου καὶ φωτονίου. «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Λόγος ἔγινε Θεοσάρξ, οὕτως ὥστε οὔτε ὁ Θεὸς παύει νὰ εἶναι Θεός, οὔτε ἡ σὰρξ νὰ εἶναι σάρξ. Μόνον ποὺ ἡ σὰρξ ἐν τῇ μυστικῇ ἀλλὰ πραγματικῇ ἑνώσει της μὲ τὸν Θεὸν ζῇ καὶ ἀκτινοβολεῖ ὅλας τὰς τελειότητας τοῦ Θεοῦ. «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο» σημαίνει: ὁ Λόγος ἔγινε ψυχή, Θεο-ψυχή, ἀλλὰ παρὰ ταῦτα ὁ Θεὸς παραμένει Θεὸς καὶ ἡ ψυχὴ ψυχή. Μόνον ποὺ ἡ ψυχὴ περιπατεῖ εἰς τοὺς δρόμους τῶν αἰωνίων καὶ χαροποιῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ εἰς ὅλους τοὺς ὁρατοὺς καὶ ἀοράτους κόσμους.
«Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», σημαίνει καὶ τοῦτο: ὁ Λόγος ἔγινεν αἴσθησις, Θεο-αἴσθησις. Ἐν τούτοις, ὁ Θεὸς δὲν παύει νὰ εἶναι Θεός, ἂν καὶ ἔγινεν ἀνθρωπίνη αἴσθησις, ἐνῷ πάλιν ἡ αἴσθησις παραμένει ἀνθρωπίνη αἴσθησις. Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἡ αἴσθησις ζῇ ὅλον τὸ θεῖον ἄπειρον ὡς ἰδικόν της.
«Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», σημαίνει ἀκόμη καὶ τοῦτο: ὁ Λόγος ἔγινε κτίσμα, Θεο-κτίσμα, «ὁ ὢν γίνεται, ὁ ἄκτιστος κτίζεται, ὁ ἀχώρητος χωρεῖται» (ἁγ. Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος 45, 9. ΡG36, 633-6). Μὲ αὐτὸ ἡ φύσις τοῦ Θεοῦ δὲν χάνει τὰ θεῖα της ἰδιώματα, ὅπως καὶ ἡ φύσις τοῦ κτίσματος δὲν χάνει τὰ κτιστά της ἰδιώματα. Μόνον ποὺ τὸ κτίσμα περνᾶ διὰ μέσου θαυμαστῶν μεταμορφώσεων, αἱ ὁποῖαι τὸ ὁδηγοῦν ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν.
«Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο», τέλος, σημαίνει: ὁ Λόγος ἔγινεν ἄνθρωπος, πλήρης ἄνθρωπος, Θεάνθρωπος. Ἐν τούτοις, ὁ Θεὸς παραμένει εἰς τὰ ὅριά Του καὶ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὰ ἰδικά του, ἂν καὶ εἶναι ἡνωμένοι στενώτατα, ἀδιαιρέτως καὶ ἀχωρίστως. Μόνον πὼς ὁ ἄνθρωπος οἰκειοποιεῖται ὅλας τὰς ἀπορρήτους τελειότητας τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποκτᾶ τὴν θείαν αἰωνιότητα καὶ τὴν θείαν δόξαν, γίνεται «ὁμόθεος», κατὰ τὴν ἔκφρασιν τῶν Ἁγίων Πατέρων. Ὁ Θεὸς Λόγος ἔγινεν ἄνθρωπος διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν ἄνθρωπον πρὸς τὸ ἀρχέτυπόν του, πρὸς τὸν Δημιουργόν του, διότι ὁ ἄνθρωπος ἐδημιουργήθη εἰς τὴν ἀρχὴν διὰ τοῦ Θεοῦ Λόγου ἔχων τὸν χαρακτήρα τοῦ Θείου Λόγου (Γεν. 1, 26-27. Ἰωάν. 1, 9. Κολ. 3, 10).
Ὁ Θεὸς Λόγος ἔγινε σὰρξ διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν σάρκα εἰς τὴν πρωταρχικήν της logosnost, διότι πᾶν ὃ γέγονεν διὰ τοῦ Θεοῦ Λόγου γέγονεν (Ἰωάν. 1, 3. Κολ. 1, 16). Ἐπειδὴ ὁ Θεὸς Λόγος εἶναι ὁ δημιουργὸς ὅλης τῆς κτίσεως, Αὐτὸς εἶναι καὶ τὸ θεμέλιον ὁλοκλήρου τοῦ κοσμικοῦ οἰκοδομήματος (πρβλ. ἁγ. Μαξίμου, ΡG91, 668 καὶ 1308-9).
Ἡ ἁμαρτία καὶ τὸ κακὸν ἀποτελοῦν τὴν τραγικὴν καὶ παράλογον ἀπόπειραν τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀπομακρύνῃ τὸν Θεὸν Λόγον ἐκ τῶν θεμελίων τοῦ σύμπαντος. Ὁ Θεὸς Λόγος ἐσαρκώθη διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν κτίσιν πρὸς τὸν Δημιουργόν, διότι Αὐτὸς εἶναι τὸ πρῶτον θεμέλιόν της καὶ ἡ βάσις της. Διὰ τοῦτο δικαίως εὐαγγελίζεται ὁ θεῖος Ἀπόστολος Παῦλος ὅτι ὁ Θεάνθρωπος Χριστὸς ἀποτελεῖ τὸ μοναδικὸν ἀρραγὲς καὶ αἰώνιον θεμέλιον καὶ ὅτι «θεμέλιον ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον» (Α΄ Κορ. 3, 11).
Ὅποιος θεμελιώνει καὶ οἰκοδομεῖ ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἀρραγοῦς καὶ ἀσαλεύτου Πέτρας τοῦ σύμπαντος εἶναι «ἀνὴρ φρόνιμος», ἡ προσωπικότης του ἔχει λογοποιηθῇ, ἔχει δηλαδὴ ἑνωθῇ μὲ ὅλα τὰ αἰώνια ἰδιώματα τοῦ Θεοῦ Λόγου, διὰ τοῦτο καὶ παραμένει ἀκλόνητος εἰς ὅλας τὰς θυέλλας καὶ τὰς καταιγίδας τῶν ἀνθρωπίνων σεισμῶν καὶ τοῦ χάους (πρβλ. Ματθ. 5, 24 – 25. Ρωμ. 8, 35 - 39). Μὲ τὴν ἐνανθρώπησίν Του ὁ Θεὸς Λόγος ἔδειξεν ὅτι ὁ Θεῖος Λόγος εἶναι ἡ οὐσία τῆς φύσεώς μας, τὸ θεμέλιον τοῦ ἀνθρωπίνου εἶναι μας, ἡ βάσις τῆς ἀνθρωπίνης μας ζωῆς καὶ ὑπάρξεως.
Ἡ καταγωγή μας εἶναι ἀπὸ τὸν Θεόν, διὰ τοῦτο καὶ τὸ εἶναι μας καὶ ἡ ζωή μας καὶ ἡ ὕπαρξίς μας ἐξαρτῶνται ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ τὸν Θεὸν (πρβλ. Πράξ. 17, 28. Κολ. 3, 1-4). Πράγματι, κατὰ τὸ ἀρχέτυπόν της καὶ κατὰ τὴν ἐσωτάτην οὐσίαν της, ὅλη ἡ κτίσις εἶναι ἀπὸ τὸν Λόγον καὶ διὰ τὸν Λόγον (Κολ. 1, 16-17). Εἰς Αὐτόν, δι’ Αὐτοῦ καὶ ἐν Αὐτῷ τὰ πάντα ἐπαναφέρονται εἰς τὴν ἔλλογον (logosni) καταγωγὴν καὶ ὕπαρξίν των⋅εἰς τὴν ἀρχέγονον ἁγιότητα καὶ τὸ κάλλος καὶ τὴν δύναμίν των⋅εἰς ἐκεῖνο τὸ «γενηθήτω» καὶ «ἐγένετο»⋅εἰς τὸν ἰδικόν των παράδεισον. Διότι εἰς τὸν Λόγον εὑρίσκεται ὁ παράδεισος, ἐνῷ ἐκτὸς τῆς λογικότητος, ἡ κόλασις.
Δι’ ὅλα αὐτὰ ἡ ἡμέρα τῆς Γεννήσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου ἐν σαρκὶ – τὰ Χριστούγεννα – εἶναι ἑορτὴ θαυμαστὴ καὶ διὰ τὸ μεγαλεῖον της καὶ διὰ τὸ μυστήριόν της καὶ διὰ τὸ νόημά της.
Ἑορτάζοντες τὰ Χριστούγεννα, οὐσιαστικῶς ὁμολογοῦμεν καὶ δοξάζομεν τὸ μοναδικὸν ἀληθινὸν νόημα καὶ τὸν λόγον τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεως, τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος, τῆς ἀνθρωπίνης σκέψεως, τῆς ἀνθρωπίνης αἰσθήσεως, τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς. Διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς τοῦ Κυρίου Γεννήσεως «ἀνέτειλε τῷ κόσμῳ τὸ φῶς τὸ τῆς γνώσεως», τοῦ θείου νοήματος, καὶ ἐπλήρωσεν ὅλον τὸν κόσμον μέχρι τῶν περάτων του, καὶ ἀπεκάλυψεν εἰς ἡμᾶς τὸ αἰώνιον νόημα καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ τοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἐν τῷ κόσμῳ ἀνθρώπου.
Εἰς τὴν Γέννησιν τοῦ Χριστοῦ μας ἐδόθη ἡ ἀποκάλυψις καὶ τὸ νόημα τόσον τοῦ μυστηρίου τοῦ ἀνθρώπου, ὅσον καὶ τοῦ μυστηρίου τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. Διὰ τοῦτο μᾶς εἶναι ἀγαπητὸς ὁ ἄνθρωπος: διότι ἀνήκει εἰς τὸν Θεὸν Λόγον καί, ἐξ αἰτίας αὐτοῦ, εἶναι λογικός⋅Ἀλλὰ μᾶς εἶναι ἀγαπητὴ καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, διότι ἀνήκει καὶ αὐτὴ εἰς τὸν Λόγον καί, δι’ αὐτό, εἶναι λογική⋅καὶ ἡ σκέψις τοῦ ἀνθρώπου μᾶς εἶναι ἀγαπητή, διότι ἀνήκει εἰς τὸν Λόγον καί, δι’ αὐτὸ εἶναι, λογική καὶ ἡ αἴσθησις τοῦ ἀνθρώπου ἐπίσης, διότι ἀνήκει εἰς τὸν Λόγον καί, δι’ αὐτὸ εἶναι καὶ αὐτὴ λογική⋅κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, διότι εἶναι τοῦ Λόγου, καὶ δι’ αὐτὸ λογική⋅μᾶς εἶναι ἀγαπητὸς καὶ ὁ κόσμος ἀκόμη, διότι εἶναι τοῦ Θεοῦ Λόγου, καὶ δι’ αὐτὸ καὶ αὐτὸς λογικός⋅καθὼς καὶ ὁ οὐρανός, διότι καὶ αὐτὸς εἶναι τοῦ Λόγου, καὶ διὰ τοῦτο, λογικός.
Μὲ τὴν γέννησιν τοῦ Θεοῦ ἐν σώματι, ἐγεννήθη εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον ὅλος ὁ Θεός, ὅλη ἡ Ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ, ὅλη ἡ Δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ, ὅλη ἡ Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὅλη ἡ Ἀγαθότης τοῦ Θεοῦ, ὅλον τὸ Ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Διὰ τοῦτο ὅλοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὸν Θεὸν καὶ τὴν Δικαιοσύνην Αὐτοῦ, μέσα εἰς τὴν πνευματικὴν ἔξαρσιν καὶ τὴν ἄπειρον χαράν των, χαιρετίζουν ὅλα τὰ ὄντα καὶ ὅλην τὴν κτίσιν μὲ τὸν χριστουγεννιάτικον χαιρετισμόν: Χριστὸς ἐγεννήθη! ἐνῷ ἀπὸ τὰ χριστονοσταλγικὰ βάθη τῶν ὄντων καὶ τῆς κτίσεως ἀντηχεῖ συγκινητικὴ ἡ ἀπάντησις: Ἀληθῶς ἐγεννήθη!
Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Ἄνθρωπος καὶ Θεάνθρωπος», ἐκδ. «Ἀστήρ».